مقايسه كنند ، مىفهميدند كه ميان آنان برترى پديد آمده است نه ميان ديگران ، پس چه كسى آنان را از اين روششان پايين آورد و از درجه و مقامشان تنزل داد ؛ چون آنان غير از عامّهء مردم بودند كه فصاحت را نمىشناسند و به سخن عربى مأنوس نيستند . و از اهل زمان ما نمىتوانند كلام فصيح را بشناسند و بر آنان مواضع مختلف قرآن مشخص نيست ، نمىتوانند ميان سخن زيباى عربى را از غير عربى بشناسند و غرايب قرآن را بدانند .
( 1 ) پس چه چيزى آنان را بازداشت از اينكه نتوانند با اشعار فصيحشان و كلمات نثرشان با قرآن مقابله كنند و ادّعا نمايند كه آنان در فصاحت مثل قرآن يا زائد بر آن هستند ؟ على الخصوص جايى كه مخالف اين طريقه ادّعا مىكند معارضه خواهى فقط بر فصاحت بوده نه نظم و نه بر معانى ديگرى كه در اينجا ادّعا شده است .
پس مساوى است كه معارضه با نظم و شعر شده باشد و يا با نثر ، پس چه كسى در اين ادّعا حكم بوده ؟ عدّهاى از فصيحان يا اغلب آنان دشمنان پيامبر و مخالف آن حضرت بودند و دعوت ايشان را رد مىكردند و جلو حجّت او را مىگرفتند . به ويژه در ابتداى بعثت و پيش از استقرار حجّت و ظهور دعوت و قبل از زياد شدن موافقين پيامبر و مهاجر و انصار .
و اين امر انجام نگرفت الا اينكه اگر اين دعوى حاصل مىشد ، هر آئينه ردّ مىگرديد . با تكذيب نمودن فصحاء كه در جنگ با پيامبر - صلّى اللَّه عليه و آله - بودند ، لكن اشتباه حاصل مىشد و شبهه واقع مىگرديد براى تمام كسانى كه همسنگ آنان نبودند از استجابتكنندگان آن دعوت و منحرفين از آن .
ساير طوايف مردم از فارس و ترك و رومى و غير اينها كه از زبان عربى بهرهاى نداشتند ، هنگام مقابله ادّعاها در اينكه معارضه واقع شده يا نه ؟ و هنگام تعارض اقوال در اينكه آيا توانسته است معارضه كند يا نه ؟ اينها شبهه را تأكيد و مشكل را زياد مىكند و رسيدن به واقع و حق را مشكل مىسازد ؛ زيرا وقتى ناظر ديد كه اكثر اصحاب فصاحت ، ادّعا مىكنند معارضه واقع شده و عدهاى ديگر از آنان اين را انكار مىكنند ، در اين دو قول شك مىكند و مىتواند هر كدام را تصديق و يا
الخرائج والجرائح ( جلوه هاى اعجاز معصومين ع ) ( فارسي ) — صفحة 692
مساهمون: قطب الدين الراوندي
ص٦٩٢