بودن آن است .
4 - جماعتى هم از جهت عدم اختلال و تناقض در قرآن كه عادتا نمىتواند خالى از آن باشد ، معجزه دانستهاند .
5 - عدهاى هم آن را از جهت اينكه شامل اخبار از غيب است معجزه مىدانند .
6 - برخى ديگر نيز گفتهاند : قرآن معجزه است ؛ چون نظم مخصوص به خود را دارد كه مخالف معهود است .
7 - اكثر معتزله گفتهاند : تأليف و نظم قرآن معجزه مىباشد نه به جهت اينكه خدا خلقش را از آوردن مثل آن عاجز كرده كه در اين صورت ممكن بود خداوند اين را بر طرف كند و مردم بر آن قادر مىشدند ، بلكه محال بودن وقوع آن از آنان است ، مانند محال بودن ايجاد كردن اجسام و رنگها و مانند خوب ساختن كسى كه به مرض پيسى و برص گرفتار است ، بدون دارو و دوا .
اگر بگوييم كه همهء اين وجوه هفتگانه هر كدام يك وجه قرآن است ، بهتر مىباشد « 1 » .
( 1 )
نظر سيد مرتضى ( ره ) در اعجاز قرآن
( 2 ) سيد مرتضى - رحمه اللَّه - استدلال كرده است كه خداوند سبحان مردم را از معارضه با قرآن باز داشت و عدول آنان ، به اين جهت بود نه اينكه فصاحت قرآن خارق العاده باشد ؛ چون فرق گذاشتن ميان دو چيز ، موقوف بر اين نيست كه شخص ، صاحب قريحه و اهل فن باشد ، بلكه ديدن آن دو كفايت مىكند ، چنانچه در فرق گذاشتن ميان ابريشم و پشم لازم نيست به ماهرترين بزّاز رجوع كنيم ، بلكه نياز به فكر دقيق است و ما هم به اندازهء علممان به فصاحت ميان شعر امرئ القيس و ساير شاعران فرق مىگذاريم و نيازى نيست در اين فرق گذاشتن به اينكه مراجعه نماييم به كسى كه در نهايت فصاحت است ، بلكه با تفكر مىتوانيم اين تفاوت را
هامش
( 1 ) بحار الأنوار : 92 / 127 .