مورد مقدارى از آنها را كه محل احتياج مىباشد ذكر مىكنيم .
( 1 )
گفتارى پيرامون خرميه « 1 »
كه قائل به تواتر رسل بعد از پيامبر ما هستند
( 2 ) بدان كه آنان مىپندارند كه پيامبران بعد از حضرت محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - به دنبال هم مىآيند و رسالت پيامبران يكى پس از ديگرى تا روز قيامت ادامه دارد و قطع نمىشود . و به اين آيهء شريفه استدلال كردهاند كه « اى فرزندان آدم ! چون پيامبرانى بيايند از خود شما كه آيات مرا براى شما بيان كنند ، پس آنكه پرهيزكارى پيشه كند و كار شايسته نمايد . هيچ ترسى بر ايشان نيست و اندوهگين نخواهند شد » « 2 » .
« خرّميه » گفتهاند : بودن اين آيه در مورد آينده ، دلالت مىكند بر اينكه پيامبران به دنبال هم مىآيند . و همچنين استدلال كردهاند به اين آيهء شريفه : « و خاتم پيامبران » « 3 » و گفتهاند : معمولا « خاتم » استفاده مىشود در وسط كتاب پس اين دليل بر اين است كه حضرت محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - آخرين پيامبر نيست . و چه بسيار مىگويند كه ما اين مسأله را از طريق عقل و روايت دانستهايم .
( 3 )
باطل بودن عقيدهء خرّميه
( 4 ) برهان اوّل بدان كه : اوّلا ما جزم و قطع داريم بر اين قول كه پيامبرى و فرستادهاى بعد از پيامبر ما حضرت محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله - نيست با توجه به خبرى كه بعدا ذكر مىشود . امّا از جهت « عقلى » جايز بود كه بعد از رسول خدا - صلّى اللَّه عليه و آله - پيامبرى يا رسولى باشد در رابطه با آيهء اوّل به آنان گفته مىشود كه اين آيهء شريفه بر
هامش
( 1 ) « خرّميه » ، پيروان بابك خرمى ( يا خرّمدين ) كه در منطقهء آذربايجان قيام كرد . آنان محرمات را مباح مىدانستند و بسيارى از مسلمين را كشتند . و خلفاى بنى عبّاس لشكريان فراوانى براى جنگ با آنان گسيل داشتند كه اين جنگها بيست سال به درازا كشيد تا اينكه بالأخره بابك و برادرش اسحاق را دستگير و به دار كشيدند . به اين فرقه ، بابكيه يا سرخ جامگان نيز مىگويند ( معجم الفرق الاسلاميه : ص 108 و 217 ) .
( 2 ) سورهء اعراف ، آيهء 35 .
( 3 ) سورهء اعراف ، آيهء 40 .