سحر خيزى ، چون سحر خيزى كلاغ و آزى چون آزمندى خوك و صبرى چون صبر خر .
و به بزرگمهر گفته شد : علم بهتر است يا مال گفت : علم . گفتند : پس به چه سبب اهل علم را بر در خانهء توانگران بيشتر مى بينيم تا توانگران را بر در خانهء عالمان گفت : اين هم به علم و جهل بر مى گردد و آن چنان كه مى بينيد بدين سبب است كه عالمان به نياز به مال آگاه هستند و توانگران از فضيلت علم آگاه نيستند .
شاعر گفته است : « بياموز كه آدمى عالم آفريده نشده است و قرين علم و دانش قابل مقايسه و همچون جاهل نيست ، سالخورده و بزرگ قوم اگر دانش نداشته باشد به هنگام حضور در انجمنها كوچك و خردسال خواهد بود . »
حكمت ( 79 )
اوصيكم به خمس لو ضربتم اليها آباط الابل لكانت لذلك اهلا : لا يرجون احد منكم الاربه ، و لا يخافن الاذنبه ، و لا يستحين احد منكم اذا سئل عمّا لا يعلم ان يقول : لا اعلم ، و لا يستحين احد اذا لم يعلم الشى ء ان يتعلمّه ، و عليكم بالصّبر ، فان الصّبر من الايمان كالرأس من الجسد .
و لا خير فى جسد لا رأس معه ، و لا خير فى ايمان لا صبر معه . « شما را به پنج چيز سفارش مى كنم كه اگر شتران را با شتاب براى دسترسى به آن برانيد سزاوار است هيچ يك از شما جز از خداى خويش اميدى نداشته باشد و جز از گناه خويش نترسد و چون از يكى از شما چيزى را كه نمى داند بپرسند ، آزرم نكند كه بگويد نمى دانم ، و چون يكى از شما چيزى را نمى داند از آموختن آن آزرم نكند ، و بر شما باد به صبر كه صبر ايمان را چون سر است تن را ، و خيرى در جسد بدون سر نيست و نه در ايمانى كه با شكيبايى نبود . » در همهء حكمتهاى مندرج در اين فصل به تفصيل سخن گفتهايم . ابو العتاهيه ، در اين باره چنين سروده است : « اى خدا ، به خودت سوگند كه به كسى جز تو اميد ندارم و از