چيزى را يك ماهه خريدارى مىكند همانا كه اسامه دراز آرزوست .
ابو عثمان نهدى گويد : به حدود يكصد و سى سالگى رسيدهام ، هيچ چيز نيست كه در آن كاستى نيافته باشم مگر آرزويم كه همچنان بر حال خود است .
شاعرى چنين سروده است : « مى بينمت كه روزگار ، حرص تو را بر دنيا مى افزايد ، گويى كه نمى ميرى ، آيا حد و نهايتى دارى كه اگر روزى بر آن برسى ، بگويى مرا بس است و خشنود شدم » . ديگرى گفته است « هر كس آرزوها را آرزو كند و در آن غرقه شود پيش از رسيدن به آرزويش مى ميرد . . . »
حكمت ( 20 )
اقيلوا ذوى المروآت عثراتهم فما يعثر منهم عاثر الا و يده بيد الله يرفعه . « از لغزشهاى خداوندان مروت در گذريد ، كه هيچ يك از ايشان لغزشى نمى كند مگر اينكه دست او در دست خداوند است و او را بر مى كشد . » ابن ابى الحديد مى گويد : اين سخن را به صورت مرفوع هم روايت كردهاند و ابن قتيبه در كتاب عيون الاخبار آن را آورده است و بهترين سخنى كه در بارهء مروت گفته شده اين سخن است كه لذت در ترك مروت است و مروت در ترك لذت .
و در حديث آمده است كه مردى برخاست و به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : اى رسول خدا آيا من فاضل ترين قوم خود نيستم فرمود : اگر تو را خردى باشد ، فضلى خواهد بود ، و اگر اخلاقى پسنديده باشد مروتى خواهد بود ، و اگر تو را مالى باشد شرفى خواهد بود ، و اگر تو را تقوايى باشد تو را دينى خواهد بود .
از حسن بصرى در مورد مروت پرسيده شد ، گفت : در حديث مرفوع آمده است كه خداوند متعال كارهاى برتر و پسنديده را دوست مى دارد و كارهاى پست و فرو مايه را خوش نمى دارد . و همو گفته است دين جز با جوانمردى وجود نخواهد داشت .
و گفته شده است از مروت مرد اين است كه بر در خانهء خويش نشيند .