سفارش پيامبر شماست و به صورت خبر مرفوع از قول عبد الله بن عمر هم نقل شده است كه چون گوسپندى كشت پرسيد : آيا به همسايهء يهودى ما چيزى از آن هديه دادهايد كه من شنيدم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مى فرمود : « جبريل همواره و چندان مرا در مورد همسايه سفارش فرمود تا آنجا كه گمان بردم به زودى همسايه از همسايه ارث خواهد برد . » در حديث آمده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده است : « هر كس به خداى و روز رستاخيز ايمان آورده است بايد كه همسايهء خويش را گرامى دارد . » و از همان حضرت روايت است : « همسايه بد در محل اقامت ، در هم شكننده پشت است . » نيز از همان حضرت نقل شده است : « از گرفتاريهاى سخت ، همسايه بدى است كه با تو در محل اقامت باشد ، اگر كارى پسنديده بيند آن را پوشيده مى دارد - به خاك مى سپارد - و اگر كار زشتى ببيند آن را پراكنده و فاش مى سازد . » و از جمله دعاها اين دعاست : « بار خدايا از مالى كه مايهء آزمون و گرفتارى باشد و از فرزندى كه بر من گران جانى كند و از زنى كه زود آدمى را پير كند و از همسايهاى كه با چشم و گوش خود مرا بپايد و اگر كار پسنديدهاى بيند پوشيده دارد و اگر كارى نكوهيده را شنود آن را منتشر سازد ، به تو پناه مى برم . » ابن مسعود در حديثى از قول پيامبر نقل مىكند : « سوگند به كسى كه جان من در دست اوست بنده تسليم و مسلمان نمى شود تا گاهى كه دل و زبانش تسليم شود و همسايهاش از بديهاى او در امان باشد .
» گفتند مقصود از بديها چيست فرمود : تندخويى و ستم .
لقمان به فرزند خود فرموده است : پسركم بارهاى سنگين سنگ و آهن بر دوش كشيدهام چيزى را سنگين تر از سنگينى همسايه بد احساس نكردهام .
و شعرى سرودهاند كه « هان كسى پيدا مىشود كه خانهاى را كه به سبب ناخوش داشتن يك همسايه به فروش مى رسد ، بسيار ارزان خريدارى كند » اصمعى گفته است : شاميان با روميان همسايه بودند ، دو خصلت نكوهيده پستى و كم غيرتى را از آنان گرفتند و مردم بصره با خزر همسايه شدند ، دو خصلت كم وفايى و زناكارى را از ايشان گرفتند ، و مردم كوفه كه همسايه مردم سواد شدند ، دو خصلت سخاوت و غيرت را از آنان گرفتند .
گفته مى شده است هر كس بر همسايهء خود دستيازى كند از بركت خانهء خود محروم مىشود و هر كس همسايهء خود را آزار دهد ، خداوند خانهاش را ميراث مى برد .
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 114
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص١١٤