نظام به ميرزا تقى خان ( - امير كبير ) كه از كفاة و دهاة ايام بود ، قرار گرفت وى نيز كمال قدر او برشناخت و مرسومى كه در ديوانش مقرر بود امضا نمود و از آنجا كه در مجالس تعزيت و محافل شبيه ماتم و مصيبت خامس آل عبا ( ع ) اشعارى فىمابين اشباه اهل بيت مكالمه مىشد غالبا سست و غير مربوط و مهمل و مغلوط بود ، ميرزا تقى خان وى را مأمور داشته كه : دوازده مجلس از آن وقايع را موزون سازد .
ر . ك : حديقة الشعراء ، ج 2 ، ص 894 و مجمع الفصحاء ، ج 4 ، ص 476 .
46 . گلشن شيرازى
( سدهء سيزدهم هجرى ) ؛ ميرزا محمد على ( گلشن ) شيرازى پدر ميرزا حبيب اللّه قاآنى شيرازى ( 1223 - 1270 ) از شعراى زمانه فتحعلى شاه قاجار ( 1212 - 1250 ) بوده است :
. . . در شاعرى نسبت شاگردى به مولانا مشرب عامرى مىرساند . صحبتش مكرر اتفاق افتاده . در قواعد نظم استحضار كاملى دارد . صاحب ديوان است . در شاعرى و شعر فهمى سليقهء خاصى دارد . . . . به هر تقدير مردى آهسته و درويشمنش است . در مرثيه به طريق مولانا محتشم تركيببند در شهادت سيد الشهدا گفته ، الحق بد نگفته .
ر . ك : حديقة الشعراء ، ج 2 ، ص 1478 .
47 . پروين نورى
( سدهء سيزدهم هجرى ) ؛ محمد رضا پروين نورى ، منظومهء حروب الحسينيه را به سال 1213 ه . ق سروده است :
آغاز :
ز بسم اللَّه آغاز سازم كلام * كه بخشد به نظم كلامم ، نظام
ر . ك : ف . ك . ف ، ج 3 ، ص 1617 .
48 . جهانگير نگرى
( سدهء سيزدهم هجرى ) ؛ جهانگير نگرى ، غلام على رضوى منظومهء حماسى دينى حملهء حسينى را به سال 1263 ه . ق سروده است .
ر . ك : همان ، ج 3 ، ص 1626 .
49 . جوهرى اصفهانى
( سدهء سيزدهم هجرى ) ؛ ابراهيم ( جوهرى ) اصفهانى فرزند محمد باقر ، طوفان البكاء خود را به سال 1250 ه . ق به نثر و بيشتر به نظم سامان داده و در مقدمه آن