غافليناند « 1 » .
شكى نيست كه در اين زمان مخصوص ، اكثر مردم به خواب مىروند ، به خلاف نيمهء اول شب كه در تداوم بيدارى روز ، بسيارى از مردم در آن هنگام بيدارند . از طرف ديگر ، آخر شب ( نزديكهاى طلوع فجر ) نيز چه بسا مردم جهت رفتن به محل كار يا حركت براى سفر ، بيدار شوند ، پس لحظهاى كه اكثرا در خوابند همان اوايل نيمهء دوم شب است ، بيدار ماندن در آن لحظات ، نتيجهء مجاهدهء با نفس ، ترك خواب ، دورى از بستر نرم و خلوت با مالك عباد و سلطان دنيا و معاد است .
و ثالثا : عمر بن اذينه مىگويد : شنيدم حضرت صادق - عليه السّلام - مىفرمود :
74 - « انّ في الليل ساعة ما يوافق فيها عبد مؤمن يصلّى و يدعو اللَّه فيها الّا استجاب له قلت : اصلحك اللَّه و اىّ ساعة من الليل هى ؟ قال : اذا مضى نصف الليل و بقى السّدس الاوّل من اوّل النّصف » .
يعنى : « در شب ، ساعتى است كه اگر بندهء مؤمنى آن را درك كرده ، در آن نماز بگزارد و خدا را بخواند حتما اجابت خواهد شد . گفتم : خداى توفيقت دهد ، آن ساعت كدام است ؟ فرمود : بعد از رفتن نصف شب ، يك ششم اوّل از نيمهء دوم آن » .
ه - يك سوم آخر شب :
روايات در اين مورد فراوان است منجمله : وجود مبارك رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - فرمود :
75 - « اذا كان آخر الليل يقول اللَّه سبحانه و تعالى : هل من داع فاجيبه ؟ هل من سائل فاعطيه سؤله ؟ هل من مستغفر فاغفر له ؟ هل من تائب فاتوب عليه ؟ » .
يعنى : « ذات اقدس الهى ، آخر هر شب اين چنين مىگويد :
هامش
( 1 ) ر . ك : روايات شمارهء 651 ، 652 و 653 .