باز فرموده :
إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ ، وَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ
« 1 »
گفتند : ما پدران خود را بر يك طريقه ديدهايم ، در اثر و دنبال آنها مىرويم .
همچنين فرموده است :
لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها ، وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها ، وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها ، أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ ، بَلْ هُمْ أَضَلُّ
« 2 »
آيا آنها دل دارند ، در صورتى كه با آن چيزى را درك نمىكنند ، يا چشم دارند ، درحالىكه با آن نمىبينند ، يا گوش دارند ، درحالىكه چيزى با آن نمىشنوند ، آنها مثل چهارپايان ، بلكه گمراهترند .
و فرموده است :
أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها
« 3 »
چرا در قرآن تعقل و تدبر نمىكنند ، مگر بر دلهاى آنها قفل زده شده است .
در قرآن مجيد ، به عقل بسيار اشاره شده ، مثل جملهء « أ فلا تعقلون : مگر تعقل نمىكنيد . »
يا آيهء شريفهء :
وَ قالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ، ما كُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ
« 4 »
گفتند : اگر مىشنيديم يا تعقل مىكرديم به آتش نمىافتاديم .
يا آيهء مباركهء :
وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ ، وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ
« 5 »
اينها مثلهايى است كه براى مردم مىزنيم ، و كسى جز دانشمندان در آنها تعقل نمىكند .
بديهى است اسلام كه به منظور تصحيح عقايد مردم و مستقيم ساختن افكار منحرف
هامش
( 1 ) - زخرف ، 22
( 2 ) - اعراف ، 179
( 3 ) - محمد ، 24
( 4 ) - ملك ، 15
( 5 ) - عنكبوت ، 43