خلافت او بود بعد از پدر از اين اعتقاد منصرف شدند مگر نادرى از مردمان اباعد كه از خواصّ روات نبودند به همان اعتقاد ماندند و قايل به حيات اسماعيل گشتند و چون حضرت صادق عليه السّلام از دنيا رحلت فرمود جملهاى از مردم قايل به امامت حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام شدند و ما بقى هم دو فرقه شدند ، فرقهاى گفتند اسماعيل امام بوده است و امامت بعد از او منتقل به محمّد بن اسماعيل شده است . و فرقهء ديگر گفتند كه : اسماعيل زنده است و ايشان مردمانى قليل هستند كه گمانشان اين است كه امامت بعد از اسماعيل در اولاد و احفاد او است تا آخر زمان . « 1 »
مؤلّف گويد : سلاطين فاطميّه كه در ديار مغرب سلطنت داشتند از اولاد اسماعيلاند . اوّل ايشان عبيد اللّه بن محمّد بن عبد اللّه بن احمد بن محمّد بن اسماعيل بن الامام جعفر الصّادق عليه السّلام ملقّب به المهدى باللّه اوّل كسى است كه از آل اسماعيل در ديار مغرب و مصر خليفه شدند در زمان دولت بنى عبّاس و مدّت دويست و هفتاد و چهار سال پادشاهى مىكردند ، و اوّل سلطنت ايشان در زمان معتمد و معتضد بوده كه اوايل غيبت صغرى باشد . و عدد ايشان چهارده است و ايشان را اسماعيليه و عبيديّه مىگفتند . قاضى نور اللّه گفته كه : قرامطه وراى اسماعيليه طايفهء ديگرند و عبّاسيان و هوا خواهان ايشان از كمال بغض و عداوت قرامطه را داخل اسماعيليه ساختند . « 2 »
فقير گويد كه : حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در اخبار غيبيّهء خود اشاره به عبيد اللّه مذكور كرده در آنجا كه فرموده :
ثمّ يظهر صاحب قيروان الغضّ البضّ ، ذو النّسب المحض ، المنتجب من سلالة ذى البداء ، المسجّى بالرّداء . « 3 »
هامش
( 1 ) بحار الأنوار ، ج 47 ، ص 242 ؛ الارشاد ، ج 2 ، ص 210 .
( 2 ) مجالس المؤمنين ، ج 2 ، ص 310 .
( 3 ) بحار الأنوار ، ج 41 ، ص 352 .