پس فرمود : تمسّك بجوييد به پنج چيز : مقدّم بداريد استخاره و طلب خير را ، و تبرّك بجوييد به سهولت ، و زينت دهيد خود را به حلم و بردبارى ، و دورى كنيد از دروغ گفتن ، و تمام دهيد پيمانه و ترازو را .
پس فرمود : فرار كنيد وقتى كه عرب دهنه از سر بردارد و گسسته مهار شود و منع البرجانية و انقطع الحجّ .
گذشت در حديث قبل اين كلمه يعنى دولت بريطانيا منع كند مردم را و راه حجّ منقطع شود ، آنگاه فرمود : حجّ كنيد پيش از آن كه نتوانيد ، و اشاره كرد به سوى قبله با انگشت ابهام خود و فرمود : كشته مىشود در اين طرف هفتاد هزار نفر يا زيادتر الخ . « 1 »
مؤلّف گويد : اين پنج چيزى كه حضرت صادق عليه السّلام امر فرموده تمسّك به آن را ، از آداب تجارت و كسب است . و حضرت امير المؤمنين عليه السّلام هر روز اهل كوفه را به اينها و چند چيز ديگر امر مىفرمود چنان كه شيخ كلينى در كافى روايت كرده از جابر از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام كه فرموده : بود امير المؤمنين عليه السّلام در كوفه نزد شما . كه بيرون مىرفت در هر روزى در اوّل روز از دار الأماره ، پس مىگرديد در يك يك از بازارهاى كوفه و تازيانه بر دوش داشت كه دو سر داشت و او را « سبيبه » مىگفتند ، پس مىايستاد در سر هر بازار و ندا مىكرد كه : اى گروه تجّار ! پرهيز كنيد از عذاب خدا ، چون مردم مىشنيدند صداى آن حضرت را مىانداختند آنچه را كه در دست داشتند و دل خود را متوجّه آن حضرت مىنمودند و گوش مىدادند تا چه فرمايد ، مىفرمود كه : مقدّم داريد طلب خير را و بركت بجوييد به خوشمعاملگى ، و نزديك شويد به مشتريان ( يعنى جنس را قيمت گران نگوييد كه دور باشد از قيمت كه مشترى مىگويد ) و زينت كنيد خود را به بردبارى ، و نگاهداريد خود را از قسم يعنى هر چند كه حقّ باشد ، و اجتناب كنيد از دروغ و دورى كنيد از ستم ، و انصاف دهيد مظلومان را به اين معنى كه چون كسى مغبون شود و استقاله
هامش
( 1 ) بحار الأنوار ، ج 47 ، ص 93 .