و بقى على ظهر البسيطة واحد * فهو المراد و انت ذاك الواحد
و روايت شده كه جايزهء آن حضرت از پانصد درهم بود تا شش صد هزار درهم .
و ملول نمىشد از صلهء اخوان و احسان كسانى كه به اميد و رجاء قصد آن حضرت كردهاند . « 1 »
و نقل شده كه : هرگز از سراى آن حضرت در جواب سائل شنيده نمىشد كه بگويند : يا سائل ، يعنى از روى خفّت و حقارت نام سائل نمىبردند و آن حضرت فرموده بود : سمّوهم باحسن اسمائهم . يعنى سائلين را به بهترين اسامى ايشان نامبردار كنيد . « 2 »
و در جنّات الخلود در ذكر اخلاق حميدهء آن حضرت گفته كه : اكثر اوقات از خوف الهى گريستى و صدا به گريه بلند كردى و متواضعترين خلايق بودى ، و مزارع و املاك و مواشى و مراعى و غلامان بسيار داشتى ، و خود بر سر املاك خود رفته كار كردى ، و روزهاى گرم غلامانش زير بغلش را گرفته بردندى و آنچه به هم رسانيدى صرف راه خدا نمودى ، و سخىترين مردم بودى ، و هر كس نزد وى آمدى علمش در نزد علم وى چون قطره بودى در پيش دريا . و چون جدّ خود امير المؤمنين عليه السّلام چشمههاى حكمت از اطرافش جوشيدى و در نزد جلالت وى هر جليلى صغير بودى . « 3 »
ابن حجر سنّى متعصّب در صواعق گفته : هو باقر العلم و جامعه ، و شاهر علمه و رافعه ، صفا قلبه ، و زكى علمه و عمله ، و طهرت نفسه ، و شرفت خلقه ، و عمرت اوقاته بطاعة اللّه . و له من الرّسوخ فى مقامات العارفين ما تكلّ عنه السنة الواصفين . و له كلمات كثيرة فى السّلوك و المعارف لا تحتملها هذه العجالة . « 4 »
هامش
( 1 ) الارشاد ، ص 266 .
( 2 ) بحار الأنوار ، ج 46 ، ص 291 .
( 3 ) جنات الخلود ، جدول 12 در معرفت احوال امام پنجم ، فصل اخلاق او .
( 4 ) الصواعق المحرقة ، ص 201 ؛ ملحقات الاحقاق ، ج 12 ، ص 161 به نقل از الصواعق ؛ العوالم ، ص 182 به نقل از الصواعق .