شرح صمديّه و شرح صحيفه و سلافة و انوار الرّبيع و سلوة الغريب و غير ذلك .
وفاتش سنهء هزار و صد و نوزده در شيراز واقع شده و قبرش در شاه چراغ نزديك قبر سيّد اجلّ ، سيّد ماجد است ، و پدران سيّد على خان همگى علما ، و فضلا و محدّثين بودهاند ، در كتاب سلافة العصر من محاسن اعيان العصر در ترجمهء والدش نظام الدّين احمد فرموده :
امام ابن امام و همام ابن همام و هلمّ جرّا الى ان اجاوز المجرّة مجرّا لا اقف على حدّ حتّى انتهى الى اشرف جدّ ، و كفى شاهدا على هذا المرام قول احد اجداده الكرام : ليس فى نسبنا الّا ذو فضل و حلم حتّى نقف على باب مدينة العلم . « 1 »
و از جملهء پدران او است استاد البشر ، و العقل الحادى عشر ، غياث الدّين منصور دشتكى كه قاضى نور اللّه در مجالس در ترجمهء او فرموده : خاتم الحكماء ، و غوث العلماء ، الأمير غياث الدّين منصور شيرازى ، آن كه ارسطو و افلاطون ، بلكه حكماى دهر و قرون اگر در زمان آن قبلهء اهل ايمان بودندى مفاخرت و مباهات به انخراط در سلك مستفيدان و ملازمان مجلس عالىاش نمودندى ( انتهى ) . « 2 »
گويند در بيست سالگى از ضبط علوم فارغ گرديده و در چهارده سالگى داعيهء مناظره با علّامهء دوّانى در خود ديده ، در سنهء نهصد و سى و شش كه زمان سلطنت در كفّ با كفايت شاه طهماسب صفوى بود آن جناب به صدارت عظمى رسيد ، ملقّب به صدر صدور ممالك گرديد ، و در سنهء نهصد و سى و هشت جناب خاتم المجتهدين ، محقّق كركى از عراق عرب به تبريز آمد و از جانب سلطان نهايت احترام ديد به امير غياث الدّين مذكور در طريقهء محبّت مسلوك فرمود .
گويند كه : اين دو بزرگوار با هم قرار دادند كه در يك هفته جناب محقّق كتاب شرح تجريد را نزد مير بخواند و در هفتهء ديگر جناب مير كتاب قواعد را از جناب محقّق استفاده نمايد . مدّتى بر اين منوال گذشت تا آن كه مفسدان سخنچينى
هامش
( 1 ) سلافة العصر ، ص 10 .
( 2 ) مجالس المؤمنين ، ج 2 ، ص 230 .