انساب است كه عمر اشرف از يك مرد فرزند آورد و او على اصغر محدّث است ، و از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام حديث روايت مىكند . و او از سه مرد اولاد در آورد :
ابو على قاسم و عمر الشّجرى و ابو محمّد حسن .
و بدان نيز كه عمر اشرف جدّ امّى علم الهدى سيّد مرتضى و برادرش سيّد رضى است ، و سيّد مرتضى در اوّل كتاب رسائل ناصريات نسب شريف خود را بيان فرموده و فضايل اجداد امّى خود را ذكر نموده تا آن كه فرموده :
و امّا عمر بن على ، ملقّب به اشرف ، پس او فخم السّيادة ، جليل القدر و المنزلة بوده در دولت بنى اميّه و بنى عبّاس جميعا ، و داراى علم بود و از او حديث روايت شده . و روايت كرده ابو الجارود بن المنذر كه به حضرت ابو جعفر باقر عليه السّلام عرض كردم كه : كدام يك از برادرانت افضل و محبوبتر است نزد حضرتت ؟
فرمود : امّا عبد اللّه پس دست من است كه با آن حمله مىكنم ، و اين عبد اللّه برادر پدر و مادرى آن حضرت بود ، و امّا عمر پس چشم من است كه مىبينم با آن ، و امّا زيد پس زبان من است كه تنطّق مىكنم با آن ، و امّا حسين پس حليم و بردبار است .
يمشى على الارض هونا ، و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما . « 1 »
فقير گويد كه نسب سيّدين از طرف مادر به عمر اشرف بدين طريق است : فاطمه دختر حسين ، « 2 » بن احمد ، بن ابى محمّد حسن ، بن علىّ ، بن حسن ، بن علىّ ، بن عمر اشرف ، ابن علىّ بن الحسين عليه السّلام .
[ فرمانرواى ديلم ]
و ابو محمّد حسن همان است كه ملقّب است به « اطروش » « 3 » و « ناصر كبير » و
هامش
( 1 ) اقتباس از آيهء 63 سورهء فرقان .
( 2 ) حسن . ( خ . ل )
( 3 ) اطروش : كر . گوش او در يك از جنگها صدمه ديده بود .