چنانچه شيخنا الحرّ العاملى در ارجوزهء خود فرموده :
و امّة ذات العلى و المجد * شاه زنان بنت يزدجرد
و هو ابن شهريار ابن كسرى * ذو سؤدد ليس يخاف كسرى
علّامهء مجلسى ( ره ) در جلاء العيون فرموده : ابن بابويه به سند معتبر از حضرت امام رضا عليه السّلام روايت كرده است كه : عبد اللّه بن عامر چون خراسان را فتح كرد ، دو دختر از يزدجرد پادشاه عجم گرفت و براى عثمان فرستاد ، پس يكى را به حضرت امام حسن عليه السّلام و ديگرى را به حضرت امام حسين عليه السّلام داد . « 1 » و آن را كه حضرت امام حسين عليه السّلام گرفت ، حضرت امام زين العابدين عليه السّلام از او به هم رسيد ، و چون آن حضرت از او متولّد شد او به رحمت الهى و اصل شد ( و آن دختر ديگر نيز در وقت ولادت فرزند اوّل وفات يافت ) . پس يكى از كنيزان حضرت امام حسين عليه السّلام او را تربيت مىكرد ، و حضرت او را مادر مىگفت . و چون حضرت امام حسين عليه السّلام شهيد شد ، حضرت امام زين العابدين عليه السّلام او را به يكى از شيعيان خود تزويج كرد و به اين سبب شهرت كرد كه حضرت امام زين العابدين عليه السّلام مادر خود را به يكى از شيعيان خود تزويج نموده . « 2 »
مؤلف گويد كه : اين حديث مخالفت دارد با آنچه گذشت و در فصل اولاد حضرت امام حسين عليه السّلام كه شهربانو را در زمان عمر آوردند ، و شايد يكى از راويان اشتباهى كرده باشد ، و آن روايت كه در آنجا واقع شده اشهر و اقوى است چنان كه قطب راوندى به سند معتبر از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام روايت كرده است كه چون دختر يزدجرد بن شهريار آخر پادشاهان عجم را براى عمر آوردند و داخل مدينه كردند جميع دختران مدينه به تماشاى جمال او بيرون آمدند و مسجد مدينه از شعاع روى او روشن شد .
و چون عمر اراده كرد كه روى او را ببيند مانع شد ، و گفت : سياه باد روز هرمز كه
هامش
( 1 ) و نيز نك : الامام زين العابدين ، طبع نجف ، 1374 ، ص 12 .
( 2 ) عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، ج 2 ، ص 128 ، ح 6 ؛ بحار الأنوار ، ج 46 ، ص 8 ، ح 19 .