و در تفسير آيهء كريمهء :
وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ
. « 6 »
و از حضرت باقر عليه السّلام مروى است كه فرمودند : از جملهء آنها است قصّهخوانان ، يعنى آنها نيز از كسانىاند كه بايد از مجالسشان اعراض كرد ، و سخنانشان را گوش نكرد . « 7 »
و كلام در اين مقام طويل الذيل است و اين مختصر گنجايش بسط ندارد .
و امّا غناء :
پس شكّى نيست در حرمت و مذمّت گوش كردن آن مطلقا ، چه در مصيبت و مرثيهخوانى حضرت سيّد الشّهداء عليه السّلام باشد ، يا غير آن . و شايسته است كه ما در اين مقام اكتفا كنيم به آنچه كه صاحب شفاء الصّدور فى شرح زيارت عاشور نقل كرده فرموده : « اجماع علماى اماميّه بر حرمت غناء است . فى الجمله ، و در كافى است ( و سند به محمّد بن مسلم مىرسد ) كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود كه :
غناء ، خداى تعالى وعدهء آتش بر او كرده ، و اين آيهء مباركه تلاوت فرمود :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّخِذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
. « 8 »
خلاصهء معنى آن كه بعضى مردم لهو حديث را مىخرند و طالبند تا مردم را از راه حقّ بدون علم گمراه كنند و راه خدا را استهزاء مىكنند . اين چنين مردم براى ايشان در آخرت عذابى است خواركننده . « 9 »
و در اينجا لهو الحديث را به غنا تفسير فرمودهاند . و اين معنى فى الجمله در اخبار اهل البيت عليهم السّلام ممكن است دعوى تواتر او شود . و در بعضى اخبار « قول زور » تفسير به او شده .
هامش
( 6 ) سورهء انعام ، آيهء 68 .
( 7 ) تفسير عياشى ، ج 1 ؛ سورهء انعام ، آيهء 31 .
( 8 ) سورهء لقمان ، آيهء 6 .
( 9 ) الكافى ، ج 6 ، ص 431 .