ريا كار است . « 1 »
و هم فرموده : بدرستى كه آنچه من بيشتر از همه چيز بر شما مىترسم شرك اصغر است .
گفتند : يا رسول اللّه ، شرك اصغر چيست ؟
فرمود : ريا . « 2 »
و احاديث اين باب بسيار است و كافى است در خباثت آن ، كه در هر عملى داخل شود به فتواى فقها آن عمل باطل و از درجه قبول هابط « 3 » است .
و از براى ريا اقسام خفيّه است و علما در محلّش ذكر كردهاند . و در اوّل خاتمه در معنى « تباكى » اشاره كرديم بر ردّ كسانى كه از روى بىادراكى ريا را در عزاى سيّد الشهداء عليه السّلام جايز و شرط اخلاص را برداشتهاند و اين را از فضايل مخصوصهء آن حضرت شمردهاند ! .
سبحان اللّه ! تحمّل آن حضرت تمام اين مصائب را به جهت احكام اساس توحيد ذات مقدّس بارى تعالى و اعلاى كلمهء حق و اتقان مبانى دين مبين و حفظ آن از تطرّق بدعتهاى ملحدين بوده چگونه ذى شعورى احتمال دهد كه آن حضرت سبب شود براى جواز اعظم معاصى و اكبر موبقات كه آن ريا و شرك اصغر است
إِنْ هذا إِلَّا اخْتِلاقٌ
. « 4 »
و امّا كذب :
پس آيات و اخبار در مذمّت آن و مفاسد آن در دنيا و آخرت از حيّز شمار بيرون است و حقّ تعالى لعنت خود را بر كاذبين قرار داده و هم فرموده :
إِنَّما يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ
« 5 » جز آنان كه ايمان نياوردند كسى دروغ نبندد .
و اگر نبود در مذمّت كذب جز همين آيهء كريمه هرآينه وافى بود [ براى مقصود ]
هامش
( 1 ) بحار الأنوار ، ج 72 ، ص 303 .
( 2 ) بحار الأنوار ، ج 69 ، ص 33 .
( 3 ) هابط : ساقط .
( 4 ) سورهء ص ، آيهء 7 .
( 5 ) سورهء نحل ، آيهء 105 .