دارى ؟ امروز روز روزه است كه به جهت شكر اين مطلب بايد روزه باشم . « 1 »
خاتمه : در انقلاب كلى در اجزاء عالم امكان به جهت شهادت سيّد مظلومان
مكشوف باد كه اخبار زياد وارد شده در باب گريستن فرشتگان و پيغمبران و اوصياى ايشان - سلام اللّه عليهم اجمعين - و گريستن آسمان و زمين و جنّ و انس و وحش و طير در مصيبت جناب سيّد مظلومان ابو عبد اللّه الحسين عليه السّلام ، و هم روايات كثيره نقل شده در باب واردات احوال اشجار و نباتات و بحار و جبال در شهادت آن حضرت و اشعار و مراثى و نوحهگرى جنّيان در حقّ آن حضرت ، و بيان آن كه مصيبت آن حضرت اعظم مصائب بوده ، و بيان ثواب زيارت آن مظلوم و شرافت زمين كربلا و فوايد تربت مقدّسهء آن حضرت و بيان جور و ستمى كه بر قبر مطهّرش وارد شده ، و معجزاتى كه از آن قبر شريف ظاهر گشته ، و بيان ثواب لعن بر قاتلان آن حضرت و كفر ايشان و شدّت عذاب ايشان و آن كه آنها در دنيا بهره نبردند و چاشنى عذاب الهى را در دنيا يافتند . و اگر بناى اختصار نبود هر آينه به ذكر مختصرى از آنها تبرّك مىجستم .
لكن بايد دانست كه اين گونه وقايع و آثار منقوله از انقلابات كليّه در اجزاء عالم امكان به جهت شهادت سيّد مظلومان در نظر ارباب اديان و ملل و قائلين به مبدأ و معجزات و كرامات ، استبعاد و استغرابى ندارد ، و هرگاه متتبّع خبير رجوع به تواريخ و سير نمايد تصديق خواهد كرد كه وقايع سال شصت و يكم هجرى كه سنهء شهادت آن حضرت بوده از عادت خارج بود و جملهاى از آن را اهل تاريخ كه متّهم به تشيّع و جزاف نوشتن نبودهاند ضبط كردهاند .
ابن اثير جزرى صاحب كامل التّواريخ كه معتمد اهل تاريخ و معروف به اتقان است در آن كتاب به طور قطع در وقايع سنهء شصت و يك نوشته كه مردم دو ماه يا
هامش
( 1 ) بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 332 .