كهولهم خير الكهول و نسلهم * اذا عدّ نسل لا يخيب و لا يخزى « 1 »
و به روايت صاحب احتجاج در اين وقت حضرت علىّ بن الحسين عليه السّلام فرمود :
اى عمّه ! خاموشى اختيار فرما ، و باقى را از ماضى اعتبار گير ، و حمد خداى را كه تو عالمى مىباشى كه معلّم نديدى ، و دانايى باشى كه رنج دبستان نكشيدى ، و مىدانى كه بعد از مصيبت جزع كردن سودى نمىكند ، و به گريه و ناله آن كه از دنيا رفته باز نخواهد گشت . « 2 »
و از براى فاطمه دختر امام حسين عليه السّلام « 3 » و امّ كلثوم « 4 » نيز دو خطبه نقل شده ، لكن مقام را گنجايش نقل نيست .
سيّد ابن طاووس بعد از نقل آن خطبه فرموده كه : مردم صداها به صيحه و نوحه بلند كردند و زنان گيسوها پريشان نمودند و خاك بر سر مىريختند و چهرهها بخراشيدند و طپانچهها بر صورت زدند و ندبه به ويل و ثبور آغاز كردند ، و مردان ريشهاى خود را همىكندند و چندان بگريستند كه هيچگاه ديده نشد كه زنان و مردان چنين گريه كرده باشند .
[ خطبهء تاريخى امام سجاد عليه السّلام ]
پس حضرت سيّد سجّاد عليه السّلام اشارت فرمود مردم را كه خاموش شويد و شروع فرمود به خطبه خواندن ، پس ستايش كرد خداوند يكتا را ، و درود فرستاد محمّد مصطفى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را پس از آن فرمود كه :
ايّها النّاس ! هر كه مرا شناسد ، شناسد و هر كس نشناسد بداند كه : منم علىّ بن
هامش
( 1 ) بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 162 .
( 2 ) الاحتجاج طبرسى ، ج 2 ، ص 109 - 114 ؛ بلاغات النساء ، ص 23 ؛ سفينة البحار ، ج 1 ، ص 558 ؛ مثير الاحزان ، ص 16 ؛ بحار الأنوار ، ج 15 ، ص 162 ؛ الفتوح ، 5 ، ص 222 .
( 3 ) الاحتجاج طبرسى ، ج 2 ، ص 104 ؛ الملهوف ، ص 104 ؛ بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 110 ؛ ناسخ التواريخ ، زندگانى امام حسين عليه السّلام ، ج 3 ، ص 42 ؛ مثير الاحزان ، ص 87 ؛ رياحين الشريعه ، ج 3 ، ص 285 - 289 .
( 4 ) الملهوف ، چاپ اسوه ، ص 198 ؛ رياحين الشريعة ، ج 3 ، ص 248 ؛ ناسخ ، ج 3 ، ص 48 .