خود را به مكه برگردانيم از گمراهى خود بر مى گردند و از آيين پدران خود جدا نمى شوند .
واقدى مى گويد : چون پيامبر ( ص ) كنار چاه فرود آمد براى ايشان سايبانى از چوبهاى خرما ساخته شد ، سعد بن معاذ با شمشير آويخته به گردن بر در سايبان ايستاد و پيامبر ( ص ) و ابو بكر وارد آن شدند .
مى گويد [ ابن ابى الحديد ] : من از موضوع ساختن سايبان شگفت مى كنم كه از كجا براى آنان ممكن بوده است شاخه و چوب خرما به اندازهاى كه سايبانى بسازند داشته باشند يا همراه خود آورده باشند . سرزمين بدر هم نخلستانى ندارد و اگر مقدار اندكى هم چوب خرما با آنان بوده است جنبهء سلاح داشته است . گفته شده است در دست هفت تن از مسلمانان چوبهاى خرما در عوض شمشير بوده است ، و ديگران همگى مسلح به شمشير و تير و كمان بودهاند . اين هم سخن نادرى است و صحيح آن است كه هيچيك از مسلمانان بدون سلاح نبوده است ، مگر اينكه چند شاخهاى همراهشان بوده است كه با انداختن پارچه بر آن سايهاى فراهم مى كردهاند ، و گرنه من امكانى براى ساختن و بر پا كردن سايبانى از چوبها و شاخههاى خرما در آنجا نمى بينم .
واقدى مى گويد : پيامبر ( ص ) پيش از آنكه قريش فرود آيند اصحاب خود را به صف كرد . قريش در حالى ظاهر شدند كه پيامبر ( ص ) ياران خود را به صف كرده بود و آرايش جنگى مى داد . ياران پيامبر ( ص ) حوضى كنده بودند و از هنگام سحر در آن آب ريخته بودند و ظرفها را در آن انداخته بودند . پيامبر ( ص ) رايت خويش را به مصعب بن عمير داد و او آن را پيش برد و جايى كه پيامبر ( ص ) فرمان داده بود قرار داد . پيامبر ( ص ) ايستاد و به صفها نگريست ، صفها را رو به مغرب مرتب فرموده و آفتاب را پشت سر قرار داده بود . مشركان چون آمدند ناچار رو به خورشيد ايستادند . پيامبر ( ص ) بر كنارهء نزديكتر و سمت چپ لشكرگاه كرده بود و مشركان بر كناره دور تر كه سمت راست بود قرار گرفتند . در اين هنگام مردى از ياران پيامبر ( ص ) آمد و عرضه داشت كه اى رسول خدا اگر اين كار را طبق وحى انجام دادهاى بر همين حال باش و گرنه من چنين مصلحت مى بينم كه بر بخش بالاى اين وادى به روى و مى بينم بر فراز آن نسيمى به جنبش آمده است و مى پندارم براى يارى تو وزيدن گرفته است . پيامبر ( ص ) فرمود : « اينك كه صفهاى خود را مرتب و درفش خود را مستقر داشتهام آن را تغيير نمى دهم » ، سپس دعا فرمود و خداوندش با فرشتگان ياريش داد - و جبريل ( ع ) اين آيه را نازل كرد : « ياد آوريد
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 89
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٨٩