ندارد ، اينك فراهم است ، به خدا سوگند اگر محمد و يارانش كاروان شما را فرو گيرند چيزى شما را از اينكه به خانههايتان در آيند باز نمى دارد و به ناگاه خواهيد ديد به خانههايتان وارد شدند . طعيمة بن عدى گفت : اى گروه قريش به خدا سوگند كارى بزرگتر از اين براى شما پيش نيامده است كه كاروان و كالاهاى شما را كه در واقع همهء اموال و گنجينههاى شماست حلال بشمرند و فرو گيرند .
به خدا سوگند كه من هيچ مرد و زنى از نسل عبد مناف را نمى شناسم مگر اينكه در اين كاروان سرمايه دارد ، از چند نخود طلا گرفته تا هر چه بيشتر . اينك هر كس امكانات حركت ندارد ، ما امكانات داريم ، مركب كه سوارش كنيم و زاد و توشه كه در اختيارش نهيم . طعيمة بيست تن را بر بيست شتر روانه كرد و به آنان زاد و توشه داد و هزينهء خانوادهء آنان را هم پرداخت كرد .
حنظله و عمرو پسران ابو سفيان برخاستند و مردم را به خروج تشويق كردند ولى هيچگونه تعهدى براى فراهم ساختن مركب و پرداخت هزينه نكردند . به آن دو گفته شد آيا در اين مورد تعهدى براى روانه و سوار كردن كسى نمى كنيد گفتند : به خدا سوگند كه ما ثروتى نداريم و همهء اموال از ابو سفيان و در اختيار اوست .
نوفل بن معاويه ديلمى پيش توانگران قريش رفت و با آنان دربارهء پرداخت هزينه و فراهم ساختن مركب گفتگو كرد . و چون با عبد الله بن ابى ربيعة سخن گفت ، او پانصد دينار به او داد و گفت : هر گونه كه صلاح مى دانى هزينه كن . با حويطب بن عبد العزى هم گفتگو كرد و از او هم دويست يا سيصد دينار گرفت و آن را هزينهء فراهم ساختن سلاح و مركب كرد .
واقدى مى گويد : گفتهاند هيچكس از قريش از حركت خوددارى نكرد ، مگر اينكه به جاى خويش كسى را گسيل داشت . قريش پيش ابو لهب رفتند و به او گفتند تو يكى از سروران قريشى و اگر تو از حركت باز ايستى افراد ديگر قوم آن را دستاويز قرار مى دهند . ابو لهب گفت : سوگند به لات و عزّى كه نه خود مى آيم و نه كسى را گسيل مى دارم . ابو جهل پيش او آمد و گفت : اى ابو عتبة ، برخيز كه به خدا سوگند ما فقط براى آيين تو و نياكانت به خشم آمدهايم و براى جنگ بيرون مى رويم . ابو جهل بيم آن داشت كه مبادا ابو لهب مسلمان شود . ابو لهب خاموش ماند ، نه خود بيرون آمد و نه كسى را به جاى خود گسيل داشت . هيچ چيز جز ترس از خواب عاتكه ، مانع بيرون آمدن ابو لهب نشد و او مى گفت خواب عاتكه دست را بسته است و تحقق خواهد يافت . گفته شده است ابو لهب به جاى خود عاص بن هشام بن مغيرة را گسيل داشته و چنين بوده است كه از او
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 66
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٦٦