خبر واحد مى گويد : على بن حسين را كه افقه اهل مدينه است چنين يافتم كه به اخبار واحد استناد فرموده است . و چه كسى همچون محمد بن حنفيه و پسرش ابو هاشم است كه همهء مبانى علوم مربوط به توحيد و عدل را تقرير كردهاند و معتزله مى گويند ما بر همهء مردم در پناه دانش ابو هاشم اول و ابو هاشم دوم برترى جستيم و پيروز شديم .
و اگر دليرى و شجاعت و دلاورى را بگوييد ، چه كسى همچون على بن ابى طالب ( ع ) است كه دوستان و دشمنانش اتفاق نظر دارند كه او دليرترين انسان است ، و چه كسى همچون حمزة بن عبد المطلب است كه شير خدا و رسول خدا ( ص ) بوده است ، و چه كسى همچون حسين بن على ( ع ) است كه دربارهء جنگ او در عاشورا گفته شده است هرگز كسى را در قبال لشكر بى شمار و در حالى كه از ميان همهء برادران و خويشاوندان و ياران خود تنها مانده باشد به شجاعت او نديدهايم كه همچون شير ژيان بود و سواران را در هم مى شكست . و گمان تو در مورد بزرگ مردى كه از ظلم پذيرى و تسليم شدن خوددارى كرد چيست ابر مردى كه خود و پسران و برادران و عمو زادگانش با آنكه به ايشان امان داده شد و سوگندهاى استوار براى آنان خوردند كه در امان خواهند بود ، چندان جنگ كردند كه كشته شدند . حسين ( ع ) است كه براى عرب سنّت خوددارى از تسليم و زبونى را معمول فرمود و چنان شد كه پس از او پسران زبير و خاندان مهلب و كسان ديگرى جز ايشان از او پيروى كردند . و كجا شما را كسانى چون محمد و ابراهيم پسران عبد الله و چون زيد بن على است و شما سخنى را كه زيد به هنگام بيرون شدن از مجلس هشام گفت به ياد داريد كه گفت : زندگى را كسى دوست مى دارد كه زبون باشد . چون اين سخن او به اطلاع هشام رسيد گفت : سوگند به پروردگار كعبه كه خروج خواهد كرد .
زيد قيام به شمشير و نهى از منكر كرد و براى بر پا داشتن شعاير خدا دعوت كرد و شكيبا و در راه خدا كشته شد .
بنى هاشم مى گويند : سه پسر عمو از خاندان ما معاصر يكديگر بودهاند كه نام هر سه على بوده است و هر سه از لحاظ فقه و پارسايى و خرد و تجربه و رفعت مقام ميان مردم شايسته خلافت بودند و ايشان على بن حسين و على بن عبد الله بن عباس و على بن عبد الله
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 417
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٤١٧