مگر نمى بينى كه كتابهاى اخبار و سيره متضمن منازعه زيد بن على و عبد الله بن حسن در مورد سرپرستى اوقاف و صدقات على ( ع ) است ، و على ( ع ) هيچ چيزى نه كم و نه بيش براى فرزندانش به ارث نگذاشته است جز بردگان و كنيزكانش و هفتصد درهم از مقررى خود كه آن را هم براى خريدن خادمى براى اهل خانهء خويش كنار نهاده بود و بهاى آن خادم بيست و هشت دينار بود . به حساب آنكه هر صد درهم چهار صد دينار باشد و در آن هنگام چنين معامله مى شده است . وانگهى اگر ابو بكر چيزى ميراث ننهاده است ، نه كم و نه بيش ، بدين سبب است كه چندان زندگى نكرده است ، اگر او هم بيشتر زنده مى ماند بدون ترديد ميراث باقى مى نهاد . مگر نمى بينى كه عمر براى ام كلثوم چهل هزار درهم مهر قرار داد و به او پرداخت كرد و اين بدين سبب است كه اينان عمرى درازتر داشتند ، بر گروهى از ايشان سودهاى بازرگانى فرو ريخت و گروهى ديگر از صحابه به آبادى زمين و كشاورزى پرداختند و گروهى ديگر از سهم غنايم و منافع عمومى داراى روزى و ثروت فراوان شدند . و امير المؤمنين على ( ع ) ثروت بيشترى داشته است از اين سبب كه به دست خويش كار و كشاورزى و آبيارى و احداث نخلستان مى فرمود و همهء اين كارها را به نفس شريف خويش انجام مى داد . وانگهى هيچ چيز از آن را نه كم و نه بيشى براى خود و روزگار خود و اعقاب خود نيندوخت و اموالش همه وقف و صدقه بود .
پيامبر ( ص ) هم رحلت فرمود ، در حالى كه داراى زمينهاى زراعتى فراوانى در خيبر و فدك و محل سكونت بنى نضير بود و داراى نخلستان و آب و زمين بسيار ديگرى در طائف بود كه فقط طبق خبر واحدى ، كه آن را ابو بكر نقل كرده است ، پس از رحلت آن حضرت صدقه و وقف بر مسلمانان بوده است . بنابراين اگر بتوان به سبب دارا بودن آب و زمين و نخلستان بر على ( ع ) عيب گرفت ، نسبت به پيامبر هم همين سخن را بايد گفت و اين كفر و الحاد است و اگر فرض شود كه پيامبر ( ص ) آن را صدقه قرار داده و وقف فرموده است ، همانطور كه گفته شد اين خبر را كسى جز يك تن از مسلمانان - ابو بكر - روايت نكرده است و حال آنكه در مورد اموال على ( ع ) به روزگار زنده بودنش اين موضوع در نظر همهء مسلمانان مدينه ثابت شده بود كه وقف و صدقه است و در اين صورت بر آن حضرت هيچ تهمتى در اين باره وارد نيست و او از هر تهمتى به دور است .
ابن ابى الحديد سپس مى گويد : على ( ع ) ولايت و سرپرستى اموال صدقه و وقف خود را به پسر خود حسن ( ع ) واگذار كرده و به او اجازه داده است از در آمد آن به
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 341
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٣٤١