- با تازيانه - به درد مى آورم و ترا از خانه و ديارت تبعيد مى كنم . فرزدق گفت : با وفاترين فرد عرب حاجب بن زراره است كه كمان خود را از سوى همه اعراب گرو گذارد و به آنچه تعهد كرده بود وفا كرد . بردبارترين عرب احنف بن قيس است كه در بردبارى به او مثل زده مىشود . سرورتر همه اعراب - باديه نشين - قيس بن عاصم است كه پيامبر ( ص ) دربارهء او فرمود : « اين سالار مردم با ديه است . » دلير و شجاع ترين عرب جريش بن هلال سعدى است . بخشندهترين عرب خالد بن عتاب بن ورقاء رياحى است .
اما شاعرترين عرب من هستم كه اينك پيش تو ام . سليمان گفت : چه چيزى ترا پيش ما آورده است براى تو پيش ما چيزى نيست ، برگرد . سليمان از شنيدن آن سخنان دربارهء عزت فرزدق كه ياراى رد كردن آن را نداشت غمگين شد و فرزدق ضمن اشعارى اين بيت را هم گفته است : ما پيش تو براى نيازى كه براى ما پيش آمده باشد و به تو نيازمند باشيم يا به سبب بينوايى و اندكى خاندان مجاشع نيامدهايم .
مى گويد [ ابن ابى الحديد ] : اگر فرزدق عتيبة بن حارث بن شهاب يربوعى را هم نام مى برد و مى گفت دليرترين اعراب است غير قابل رد كردن بود . مى گويند اعراب باديه مى گفتهاند : اگر ماه بر زمين افتد كسى جز عتيبة بن حارث نمى تواند با شتاب آن را بگيرد و اين به سبب مهارت او در نيزه زدن بوده است . به عتيبة لقب شكارچى دليران و زهر كشندهء سوار كاران داده بودند ، و هموست كه بسطام بن قيس را كه سوار كار نامى و دلير قبيلهء ربيعه بود به اسيرى گرفت و بسطام مدتى پيش او در بند ماند تا آنكه عتيبه فديه كامل از او گرفت و موهاى جلو سرش را بريد و سپس او را رها كرد ، آن هم با اين شرط كه ديگر با بنى يربوع جنگ نكند . در كتابهاى طبقات دليران و جنگجويان نام عتيبة بن حارث مقدم بر همه آمده است ولى فرزدق از او با اينكه از قبيله تميم است نام نبرده است ، زيرا جرير هم ، چون از بنى يربوع است ، به او افتخار مى كرده است و دشمنى فرزدق با جرير او را از بردن نام عتيبه بازداشته است .
ابو عبيدة مى گويد : براى خاندان عمرو بن تميم هم خصالى است كه همهء اعراب براى آنان قبول دارند و هيچ كس در آن باره با ايشان ستيز نمى كند . يكى از آن خصال اين است كه گرامى ترين افراد از لحاظ عمو و عمه و جد پدرى و جده از آن خاندان است و او هند بن ابى هالة است . نام اصلى ابى هاله ، نبّاش بن زرارة است و او يكى از افراد خاندان
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 334
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٣٣٤