آنها خواهيم پرداخت . بنابراين وجود روايات حاكى از « پرچمهاى سياه » - كه بيش از قيام سپاه يارىكنندهى مهدى از ناحيهى شرق را نمىرسانند - قابل انكار نيست . زيرا از طرق زيادى نقل شده است و حاكم برخى از آنها را بنابر شروط مورد نظر بخارى و مسلم صحيح شمرده است . « 1 »
2 ) احاديثى كه بدين معنا تصريح كردهاند :
الف - « مهدى از فرزندان عمويم عباس است »
سيوطى آن را « ضعيف » شمرده است . « 2 » مناوى شافعى مىنويسد :
دار قطنى اين حديث را الافراد روايت كرده و ابن جوزى دربارهى آن گفته است :
« در سند اين حديث محمد بن وليد مقرى قرار دارد كه ابن عدى در شأن او آورده است .
وى احاديث را جعل مىكند و به يكديگر متصل مىسازد و از آنها مىدزد و سندها و متون روايات را تحريف و متبدل مىسازد » .
ابن أبى معشر دربارهى او مىگويد :
« او كذّاب است » .
و سمهودى دربارهى حديث مزبور چنين اظهار نظر كرده است :
« حديث قبلى و حديث بعدى از آن صحيحترند و اين حديث معتبر نيست . چون در طريق آن محمد بن وليد قرار دارد كه وضّاع و جعلكنندهى حديث است » . « 3 »
سيوطى ، ابن حجر در الصواعق ، صبان و ابو الفيض آن را ضعيف شمردهاند و سخنان متعددى بيان كردهاند كه به روشنى دلالت بر مجعول بودن آن مىكند . « 4 »
ب - « مردى از فرزندان عباس قيام خواهد كرد »
ابن وردى اين حديث را به صورت مرسله از ابن عمر نقل كرده كه موقوف عليه است « 5 » و افزون بر آنكه مرسله بودن اين حديث ، حجيّتش را زير سؤال مىبرد ، در آن به نام مهدى نيز تصريح
هامش
( 1 ) . مستدرك الحاكم / ج 4 / ص 502 .
( 2 ) . الجامع الصغير / سيوطى / ج 2 / ص 672 / ح 9242 .
( 3 ) . فيض القدير شرح الجامع الصغير / مناوى / ج 6 / ص 278 / ح 9242 .
( 4 ) . ر . ك : الحاوى للفتاوى / ج 2 / ص 85 ، الصواعق المحرقه / 166 ؛ إسعاف الراغبين / ص 151 ؛ و إبراز الوهم المكنون / ص 563 .
( 5 ) . خريدة العجائب / ابن وردى / ص 199 .