146 ش 5181 در ضمن شرح حال محمّد بن خالد جندى و ابن قيّم در المنار المنيف ص 142 ش 327 و غير ايشان از آبرى نقل كردهاند .
3 . قرطبى مالكى ( م 761 ه ) ؛ وى سخن پيشگفتهى آبرى را نقل كرده و با صحيح شمردن احاديث مذكور در كتاب او ، مهر تأييد بر سخنان وى نهاده است . قرطبى در اين قضاوت خود ، به اين سخن امام حافظ حاكم نيشابورى استناد كرده است :
احاديث صحيح و صريحى از رسول خدا وارد شده است كه بر قيام مردى از خاندان نبى اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلم از فرزندان فاطمه به نام مهدى دلالت دارند . « 1 »
همچنين قرطبى در تفسير آيهى 33 سورهى توبه آورده است :
اخبار صحيح وارد در اين باب كه مهدى از خاندان رسول خداست ، به حد تواتر رسيده است . « 2 »
4 . حافظ جمال الدين المزّى ( م 742 ه ) ؛ او به سخن پيشگفتهى آبرى در متواتر بودن احاديث المهدى عليه السّلام استدلال كرده است و هيچ اشكالى بر آن وارد نساخته ، بلكه آن را مسلّم انگاشته است . « 3 »
5 . ابن قيّم ( م 751 ه ) ؛ او نيز سخن آبرى را بدين شكل تأييد كرده كه احاديث مربوط به امام مهدى عليه السّلام را به چهار دسته تقسيم كرده است : احاديث صحيح ، احاديث حسن ، احاديث غريب و احاديث موضوع « 4 » ، و بيان كرده كه مجموع دو دستهى اوّل به جهت كثرت و انتشار ، متواترند .
6 . ابن حجر عسقلانى ( م 852 ه ) ؛ وى ضمن نقل قول به تواتر از ديگران « 5 » اينگونه آن را تأييد مىكند :
نمازگزاران عيسى عليه السّلام در پشت سر مردى از اين امّت در آخر الزمان و نزديك به قيامت بر اين قول حق صحّه مىگذارد كه زمين هيچگاه از حجّت خدا خالى نخواهد شد . « 6 »
7 . شمس الدين سخاوى ( م 902 ه ) ؛ عدهاى از علما ، سخاوى را از تصريحكنندگان به تواتر احاديث المهدى به شمار آوردهاند ، مانند علّامه شيخ محمد عربى فاسى در كتاب خود المقاصد و ابو زيد عبد الرحمن بن عبد القادر فاسى در مبهج القاصد ؛ همانگونه كه ابو الفيض
هامش
( 1 ) . التذكرة / ج 1 / ص 701 .
( 2 ) . تفسير القرطبى / ج 8 / صص 121 - 122 .
( 3 ) . تهذيب الكمال / ج 25 / ص 146 / ش 5181 .
( 4 ) . المنار المنيف / ابن قيم / ص 135 .
( 5 ) . تهذيب التهذيب / عسقلانى / ج 9 / ص 125 / ش 201 .
( 6 ) . فتح البارى بشرح البخارى / عسقلانى / ج 6 / ص 385 .