2 . روايتى كه حاكم از طريق سليمان بن عبيد از ابو صديق ناجى از ابو سعيد خدرى نقل كرده است ، و ابن خلدون دربارهى آن مىگويد :
اسناد آن صحيح است .
3 . حديثى كه حاكم از امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام روايت مىكند و بر طبق شروط موردنظر شيخين آن را صحيح شمرده است و ابن خلدون نيز مىنويسد :
چنان كه ذكر شده اين حديث صحيح السند است .
4 . خبرى كه ابو داود سجستانى در سنن خود از صالح بن خليل از امّ سلمه نقل كرده است و ابن خلدون دربارهى آن چنين مىنويسد :
داراى رجال صحيحى است كه غير موثق و مجهول در ميان آنان به چشم نمىخورد .
تضعيفهاى ابن خلدون به زبان ارقام
زبان اعداد و ارقام جايى براى مجادله و مناقشه باقى نمىگذارد و اكنون ما تضعيفهاى ابن خلدون را در قالب اين زبان ريخته و بازگو مىكنيم تا ارزش علمى كار وى را براساس همهى احتمالات قابل تصوّر بسنجيم . اين كار پس از گردآورى احاديث المهدى از يك هزار جلد كتاب و تبويب و سازماندهى آنها در پنج جلد كتاب عظيم معجم أحاديث المهدى انجام مىپذيرد كه بدين شكل تنظيم شده است :
1 . جلدهاى اول و دوم مشتمل بر 560 حديث از احاديث منقول فريقين از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم است .
2 . جلدهاى سوم و چهارم حاوى 876 حديث از احاديث اهل البيت عليهم السّلام است كه اهل سنت در نقل بسيارى از آنها با شيعه مشتركند .
3 . جلد پنجم نيز مشتمل بر 505 حديث ناظر به آيات قرآن كريم است و شامل همهى احاديثى است كه مفسران شيعه و سنى ذيل آيات قرآن كريم نقل كرده و با استناد به آنها ، آيات را دربارهى امام مهدى ( عجلّ الله تعالى فرجه ) تفسير كردهاند .
بر اين اساس ، احاديث غير تفسيرى 1436 روايت است كه به همراه احاديث تفسيرى در مجموع 1941 روايت را تشكيل مىدهند و اگر آنها را با همهى طرقى كه وارد شدهاند در نظر آريم ، به حدود چهار هزار طريق منتهى مىشود . حال كه اين حقيقت مهّم را دانستيم ، بايد گفت :