آملى « 1 » مى گويد : « معلم اول ارسطو قلب را مبدأ عصب ، شريان و وريدها مى دانسته
است و جالينوس بر اين رأى بوده كه وريدها از كبد مى آيند و استدلال وى بر اين كه وريدهاى و اصل بين كبد و قلب از كبد مى رويند اين بوده كه ريشه و انتهاى ستبر آن
در سمت كبد قرار دارد و از آن به شاخههاى كوچك و بسيار متفرع گرديده است و شيخ الرئيس در شفا به اين استدلال جالينوس انتقاد نموده و مى گويد : چه بسا ستبر
بودن در يك سمت به اعتبار فايده و ضرورتى است . . . نه به دليل رويشگاه و مبدأ براى
آن طرف » .
نقدى بر ترجمه قانون
با توجه به مقدمه اى كه درباره ترجمه حاضر از قانون و ويژگىهاى آن بيان گرديد ، اينك به نقد ترجمه پيشين مى پردازيم .
در اينجا به عناوين و نمونه هايى از اشكالات ترجمه قانون اشاره مى نماييم :
الف . اشتباهات در ترجمه كلمات
برگرداندن كلمات عربى به واژگان فارسى و ترجمه عبارات ، نياز به دقت و حوصله زيادى دارد كه متأسفانه در ترجمه پيشين اين دقت در ترجمه كلمات و نيز در ترجمه عبارات مصروف نگرديده است ، لذا خطاهاى بسيارى در اين زمينه ديده مىشود :
از مقدمه كتاب كه شروع كنيم اشكال در ترجمه كلمه و نيز ترجمه عبارت ديده مىشود . مثلًا كلمه « أصباغ » به مرهم ها ترجمه شده كه صحيح آن رنگ ها مى باشد . و عبارت « و ما كان سلف ذكره من الادوية . . . . لم أكرر الا قليلا » به درستى ترجمه نشده است ، زيرا شيخ در اين عبارت در صدد بيان نحوه تدوين كتاب امراض مى باشد ، لذا ترجمه صحيح چنين است : آنچه در كتاب ادويه مفرده در قالب جدول ها و رنگ ها بيان كردهام
هامش
( 1 ) آملى ، شرح قانون ، ص 165 .