( 1 ) مؤلف گويد :
اخبار و فضائل مرو بسيار زياد است ، و ما ان شاء اللَّه در تاريخ بزرگ خراسان بخش مرو در اين باره به تفصيل سخن ميگوئيم ، و اينك چند سطرى كه با بحث ما تناسب دارد ذيلا يادداشت ميكنيم :
در سال 182 هارون الرشيد براى فرزندش مأمون از مردم بيعت گرفت و قرار شد پس از امين او خليفه باشد ، و همه خراسان را در اختيار او قرار داد و او را به حكومت اين منطقه بزرگ منصوب كرد ، مادر مأمون از باذغيس خراسان بود و او را « مراجم » ميگفتند .
در سال 192 در خراسان انقلاب و اضطرابى پديد آمد و گروهى از مخالفين بنى عباس در اطراف نسا و باورد ( كلات و درگز ) بر عليه هارون قيام كردند .
هارون در اين هنگام در شهر رقه در كنار فرات به عيش و عشرت مشغول بود پس از اينكه انقلاب خراسان را به هارون گزارش دادند وى سخت از اين موضوع ناراحت و تصميم گرفت براى سركوبى اين گروه خود به خراسان حركت كند .
كارگذاران هارون و مشاورانش او را از سفر خراسان منع كردند ، هارون در اين ايام مختصر كسالتى هم داشت و از اين جهت هم حركت او را تجويز نميكردند و ليكن او به سخنان مشاوران خود اعتنائى نكرد و عازم خراسان شد .
هارون بيم داشت اگر خود براى سركوبى مخالفين حركت نكند ممكن است مأمورين او در خراسان به موضوع چندين توجهى نكنند ، و دامن اغتشاشات به ساير اماكن و نواحى برسد ، و براى او دردسرهاى بزرگى بوجود آورد .
هارون در حالى كه مريض بود از رقه بيرون شد ، و بدون توقف در بغداد از طريق همدان و رى عزم خراسان كرد .
هارون از رى راه سمنان ، دامغان ، بسطام ، سبزوار ، نيشابور بطوس رسيد و
اخبار و آثار حضرت امام رضا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 93
مساهمون: عزيز الله عطاردى
ص٩٣