دارند و طرق خير و سعادت و شر و شقاوت براى آنها باز است .
( 1 ) راوى عرض كرد : آيا خداوند در افعال بندگان اراده و مشيت دارد ؟ .
حضرت رضا عليه السلام فرمود : در انجام اوامر اراده و مشيت خداوند حاكم است و پروردگار از كار بردن دستورات خود خوشنود است و بندگان خود را در طاعات و عبادات كمك مىكند ، و اما در مورد معاصى اراده و مشيت خداوند نهى از ارتكاب معصيت است و از انجام آن به خشم مىآيد و مرتكبين گناه را معذب مىكند ، گويد : گفتم : آيا « قضاء » در اين امور دخالتى دارد ؟ فرمود : در تمام افعال بندگان از خير و شر « قضاء » هست .
گفتم : معنى قضاء چيست ؟ فرمودند : معنى « قضاء » حكومت بر مردم است به آنچه استحقاق دارند و خداوند در برابر افعال و اعمال بندگان به آنها در دنيا و آخرت ثواب و يا عقاب ميدهد .
( 2 ) 18 - سليمان بن جعفر جعفرى از حضرت رضا عليه السلام روايت كرده است كه در محضر آن جناب از جبر و تفويض سخن بميان آمد ، امام عليه السلام فرمود :
اگر ميخواهيد در اين موضوع « اصلى » براى شما ارائه كنم كه هرگز با هم اختلاف نداشته باشيد و با هر كس در اين موضوع مباحثه و گفتگو كرديد پيروز گرديد .
عرض كرديم نظر خود را در اين باره بيان فرمائيد .
حضرت فرمودند : خداوند با غلبه و قهر اطاعت و معصيت نميشود ، و بندگان خود را در دنيا وانميگذارد هر چه بندگان دارند از آن خداوند است ، نيرو و توانائى بندگان از طرف خداوند افاضه شده است .
اگر همه بندگان به طاعت و عبادت پروردگار مشغول گردند پروردگار از عمل آنها جلوگيرى نكرده و مانع و رادع آنها نيست ، و اگر همه آنها به معصيت
اخبار و آثار حضرت امام رضا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 272
مساهمون: عزيز الله عطاردى
ص٢٧٢