آورده ولى بلاذرى به صورت « حاطب بن عمرو بن عبد شمس » « 1 » ذكر كرده ، ابن حجر نيز همين ضبط را اختيار نمود و مىگويد برادر سهيل بود . « 2 » ضمنا بلاذرى بازگشت حاطب را با جعفر رد مىكند و مىگويد : ( قبلا آمده بود و ) در جنگ بدر شركت كرد . « 3 »
همچنين ابن سعد ، حاطب را از بدريون به حساب آورده و مىگويد : در جنگ بدر ، حاضر بود . « 4 »
هرگاه اين اختلافات و تشكيكات را هم در نظر آوريم ، دو تن باقى مىمانند كه فقط ابن هشام ذكر كرده :
- عثمان بن ربيعة بن اهبان
- حارث بن عبد قيس بن لقيط
اما بلاذرى اصولا در مهاجرت حارث بن عبد قيس شك دارد ، چه رسد به مراجعتش همراه جعفر « 5 » .
ابن سعد گويد : عامر بن ابى وقاص و عتبة بن مسعود ، هر دو در جنگ احد شركت داشتند كه در اين صورت ، پيش از جعفر بازگشتهاند . « 6 »
اما ابو موسى اشعرى به گفتهء واقدى اصولا از مهاجران به حبشه نبوده است ، بلكه از مسلمانان نخستين است كه در مكه اسلام آورد و به سرزمين خود بازگشته است و
هامش
( 1 ) . ابن هشام : السيرة النبوية ، 4 / 5 .
( 2 ) . ابن حجر : الاصابه ، 1 / 301 ؛ ابن عبد البر : الاستيعاب ، 4 / 41 ترجمهء مختصر ابو حاطب عمرو بن عبد شمس را از ابن اسحاق نقل كرده است و بعيد نيست كه در اين ترجمه حالات ميان اسم و كنيه غلط شده باشد چنان كه در جمهرة النسب كلبى « حاطب بن عمرو » آمده و « ابو حاطب بن عمرو » به چشم نمىخورد . همچنين است مصعب زبيرى : نسب قريش ، ص 419 .
( 3 ) . بلاذرى : الانساب ، 1 / 219 .
( 4 ) . ابن سعد : الطبقات ، 3 / 405 . .
( 5 ) . بلاذرى : الانساب ، 1 / 227 .
( 6 ) . ابن سعد : الطبقات ، 4 / 6 - 123 .