نداشتند كه بتوانند از دريا عبور كرده ، در پايتخت نجاشى او را تهديد نمايند . محقق ديگر ، يعنى فتحى غيث گويد نجاشى مسلمان نشد ، ليكن براى اسلام و مسلمين حرمت قائل بود ، اما دليلى براى اين امر نمىآورد . « 1 »
ديگر از كسانى كه در مسلمانى نجاشى شك دارد ، اما دليلى براى عقيدهشان ندارد . زاهر رياض « 2 » و عبد المجيد عابدين « 3 » هستند ، اما ابراهيم طرخان مىگويد :
تقريبا مآخذ عربى برآنند كه نجاشى اعلام قبول مسلمانى كرده ، اما اينكه عملا و بالفعل مسلمان شده و مسيحيت را ترك كرده باشد ، اثباتا يا نفيا محقق نيست . « 4 » در مقابل اين تشكيكها ، اكثر منابع اسلامى و قابل اعتمادترين ايشان ، نجاشى را مسلمان مىدانند و اينكه پيغمبر وقتى خبر درگذشت نجاشى را شنيد ، به شيوهء مسلمانان براى وى نماز خواند ، بهترين دليل مسلمانى نجاشى است . « 5 » البته اينكه علنا پيش روى قوم خودش اعلان مسلمانى كرده و مسحيت را ترك كرده باشد ، قطعى نيست . سهيلى مىگويد : نجاشى مسلمانى خود را ظاهر ننمود ؛ زيرا يارانش كمشمار بودند ، او خطاب به عمرو بن اميه ضمرى « 6 » - پيك پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله - گفت : « يارانم در حبشه كم
هامش
( 1 ) . فتحى غيث : الاسلام و الحبشه ، ص 57 .
( 2 ) . الاسلام فى اتيوپيا ، ص 46 .
( 3 ) . عابدين : بين الحبشه و العرب ، ص 82 .
( 4 ) . ابراهيم طرخان : « مقاله الاسلام و الممالك الاسلاميه بالحبشه فى العصور الوسطى » در مجلة الجمعيه المصريه لدراسات تاريخيه ، ش 8 ، سال 1959 م ، ص 28 .
( 5 ) . صحيح البخارى : 420 ، 423 و 446 ، 447 ؛ صحيح المسلم ، بيروت ، 1403 ه ق ، 1982 م ، ج 2 ، ص 656 تا 658 ؛ سنن ابى داود ، بيروت ، 1409 ه ق ، 1976 م ، ج 3 ، ص 333 . سنن ترمذى ، قاهره 1396 هق .
( 6 ) . عمرو بن اميه از قبيلهء بنى ضمرة ، كنيهاش ابو اميه است كه در جنگ بدر و احد به نفع مشركين شركت داشت بعد از احد ، مسلمان شد و چون مردى پر دل و دلير بود ، پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله او را در كارهاى مهم به عنوان پيك مىفرستاد . ر ك : ابن عبد البر : الاستيعاب ، 2 / 497 ؛ ابن حجر : الاصابة ، ج 2 ، ص 524 . [ عمرو بن اميه چون پيك نامهبر بود ، در داستان رموز حمزه نقش عيار را به عهده دارد ] .