خود را بپردازيم ، ولى او ناگهان از منطقه دور شد و به مدينه بازگشت و شنيديم مطلب خلافى را به شما گفته است . در اين موقع ، آيه ششم سورهء حجرات نازل شد و گفتار « بنى مصطلق » را تأييد كرد و وليد را يك فرد فاسق معرفى كرد . مضمون آيه اين است :
اى افراد با ايمان اگر يك فرد فاسقى خبرى را به شما آورد ، توقف كنيد و به بررسى بپردازيد تا مبادا به گفتار او اعتماد كرده و كارى انجام دهيد كه بعدها پشيمان شويد .
داستان افك
رئيس حزب نفاق در عصر جاهلى ، حتى پس از ورود اسلام به مدينه ، با نواميس مردم و كنيزانى كه مىخريد ، تجارت مىكرد و پيوسته آنها را در اختيار مردم قرار مىداد و از اين طريق سودى به دست مىآورد . وقتى آيات تحريم زنا نازل شد ، او هم چنان به حرفهء كثيف خود ادامه مىداد .
تا آنجا كه كنيزان وى كه در رنج روحى عظيمى به سر مىبردند ، از دست « عبد اللّه » به پيامبر شكايت كردند و گفتند : ما مىخواهيم پاك و پاكيزه باشيم ، ولى اين مرد ما را به عمل زشت اجبار مىكند . آيهء زير ، در نكوهش عمل اين مرد نازل شد . چنان كه مىفرمايد :
وَ لا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا
« 1 » ؛ دختران خود را آنگاه كه خواهان پاكدامنى هستند ، به خاطر مال دنيا به زنا وادار نكنيد . « 2 »
مردى كه اين چنين با عفّت زنان تجارت مىكرد ، قصد داشت ساحت يك زن با شخصيّتى را كه در جامعهء آن روز پيوند نزديكى با جامعه اسلامى داشت ، « 3 » آلوده
هامش
( 1 ) . نور ( 24 ) آيه 33 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 4 ، ص 141 و الدر المنثور ، ج 5 ، ص 46 .
( 3 ) . اين تعبير به خاطر اين است كه خصوصيت دو نوع شأن نزولى كه در پارهاى از آيات مربوط به « افك » نقل شده است ؛ نزد نگارنده ثابت نيست و دلايل عدم ثبوت آن را در اين بحث مىخوانيد . آنچه از مجموع آيات و روايات استفاده مىشود ، همان است كه در بالا نگارش يافت و اينكه : اجمالا يك زن با شخصيتى در جامعه اسلامى آن روز از طرف منافقان مورد اتهام قرار گرفته بود و اما اين زن چه كسى بود ، نظر قاطع نمىتوان درباره او اظهار كرد .