تا چه رسد به يك قصيدهء بلند و تا چه رسد به يك كتاب بزرگ عرفانى و تا چه رسد به يك كتابخانه و تا چه رسد به كل كتابخانههاى دنيا و تا چه رسد به كتاب تكوين كه كلمات الهى بر اين صفحهء هستى نقش بسته و تدوين شده است . قرآن كريم فرموده است :
قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِماتُ رَبِّي ؛
« 1 »
بگو : « اگر دريا براى كلمات پروردگارم مركّب شود ، پيش از آنكه كلمات پروردگارم پايان پذيرد » .
در اين مجموعه احتمال تصادف اصلا معقول نيست .
در خاتمه سخنى از هرشل از كتاب پنج گام نقل مىكنيم : « هر اندازه دايره علم وسيعتر مىگردد ، براهين دندانشكن و قوىترى براى وجود خداوند ازلى و ابدى به دست مىآيد . در واقع علماى زمينشناس ، رياضىدان ، دانشمندان فلكى و طبيعىدانها دست به دست هم دادهاند تا كاخ علم يعنى كاخ عظمت خدا را محكم برپا سازند » .
3 . روش قرآن و سنت
كليد اصلى معارف الهى قرآن و روايات معصومين عليهم السّلام است ؛ زيرا آنها بزرگترين خداشناسان جهاناند و مطمئنترين راه ، راهى است كه آنها عرضه مىكنند و آنها نيز به فرموده قرآن « 2 » و نبى اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم « 3 » براى تمام انسانها در تمام مراحل سخن گفته و معارف الهى را منتشر ساختهاند . در حقيقت بايد گفت : طريق كتاب و سنت جامع همهء طرق گذشته و مازاد بر آنهاست و كمالات آنها را دارا و از نقايص آنها مبرّاست .
اكنون پاى سخنان دلنشين كتاب و عترت مىنشينيم تا سفر كردگان وادى توحيد دست ما دانشآموزان مكتب توحيد و مدرسهء عشق را گرفته و شيوهء راه رفتن در اين
هامش
( 1 ) . سوره كهف ، آيه 109 .
( 2 ) .ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ .( سوره نحل ، آيه 125 )
( 3 ) . نحن معاشر الانبياء امرنا ان نكلم الناس على قدر عقولهم .