ما رأيت شيئا إلّا رأيت اللّه قبله و معه و بعده .
و در جاى ديگر مىفرمايد :
لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا . « 1 »
و يا به فرمودهء عارف دلسوخته ، باباطاهر :
به دريا بنگرم دريا تو بينم * صحرا بنگرم صحرا تو بينم
به هرجا بنگرم كوه و در و دشت * نشان از قامت رعنا تو بينم
و به فرموده قرآن :
فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ .
بارى ، از هر گل و سبزه و نغمه و چمنى و از هر چشمه و آبشار و دريايى و از هر درخت و شاخ و برگ و ميوهاى و از زنبور عسل و مورچه تا انسان و از ذرات معلّق تا كيهان و كهكشانى و از هر جلال و جمالى به راحتى براى اثبات ذات حق مىتوان مدد گرفت و گردش ارض و قمر و منظومهء شمسى و از رفتوآمد شبوروز و پيدايش فصول مختلف و از وجود زبانهاى گوناگون و رنگهاى مختلف و هزاران حالت درونى و روانى انسان به آسانى مىتوان به مقصود رسيد و گمشدهء خود را - كه جلال و كبرياييش در همهء گيتى نمايان است - يافت . در حقيقت اين خود ما هستيم كه گم شدهايم و بايد خويش را بيابيم تا او را بيابيم ؛ چرا كه
هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ ،
« 2 » و به قول حكيم سبزوار :
يا من هو اختفى لفرط نوره * الظاهر الباطن فى ظهوره
و باز به قول همين حكيم :
ازمة الأمور طرا بيده * و الكل مستمدة من مدده
خدايا ، كمكم كن تا شمشير قلم را مهار كرده و در چهارچوبهء كتاب پيش روم ؛ و گرنه مصداق شعر شاعر خواهم شد كه مىگويد :
اى برتر از خيال و قياس و گمان و وهم * و ز هرچه گفتهاند و شنيديم و خواندهايم
مجلس تمام گشت و به آخر رسيد عمر * ما همچنان در اول وصف تو ماندهايم
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 40 ، ص 153 ، باب 93 .
( 2 ) . سورهء حديد ، آيه 3 .