تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 65

مساهمون:

ص٦٥
ثم كذلك لمن هو دونه و للمالك ان يحمى المرعى فى ملكه و للامام مطلقا و ليس لصاحب النهر تحويله الا باذن صاحب الرحى المنصوبة عليه باذنه و يكره بيع الماء فى القنوات و الانهار و يجوز اخراج الرواشن و الا جنحة فى الطرق النافذة ما لم يضر بالمارة و مع الاذن فى المرفوعة و كذا فتح الابواب و يشترك المتقدم و المتأخر فى المرفوعة الى الباب الاوّل و صدر الدرب و يختص
شرح
آنها مىگذرد و به زمينهاى پائين‌تر مىرسد حق دارند براى درختان خرماى خود آب را ببندند تا به كعب [ برآمدگى روى پا ] برسد يعنى اگر كسى پا را داخل آب بگذارد تا كعب پا را آب بگيرد و براى زراعت تا بند نعلين آب برسد و باقى آب را براى زمينهاى پائين‌تر رها كنند آنها نيز به همين كيفيت سيراب شوند و نوبت زمينهاى بعدتر برسد . 3 - هر مالكى حق دارد چراگاه ملك خاص خود را قرق كند و ديگران را از چرانيدن احشامشان در آنجا بازدارد ولى امام حق دارد هم چراگاههاى ملك خاص خود را و هم چراگاههاى مباح را كه از انفال و مختص به او است قرق كند و به كسى اجازهء چرانيدن دامها در آن ندهد . 4 - قديم‌ترها كه مردم آسياى آبى داشتند اگر كسى آسيائى داشته باشد و نهر آبى از كنار آن مىگذرد و آسيا را مىگرداند اين آسيا از آن آب حق دارد و صاحب نهر نمىتواند بدون رضايت صاحب آسيا مجراى آب را تغيير دهد و همچنين اگر صاحب نهر اذن دهد كه كسى نزديك نهر او آسيا بسازد حق ندارد از آن اذن برگردد . 5 - خريدوفروش آبهاى قنوات و نهرها مكروه است ولى جائز است . 6 - در شوارع عامه سايبان و ايوان و امثال آن ساختن شرعاً مانعى ندارد مشروط بر اينكه به رهگذر آسيبى نرساند و مىتواند سايبان را تا نزديك ملك مقابل ببرد و اگر خراب شد صاحب ملك مقابل مىتواند خود مبادرت كند و امّا در كوچه‌هاى
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 65 | العلامة الحلي / على محمدى خراسانى