و لو منع المالك من امساك الدابة المرسلة او من العقود على بساطه لم يضمن و لو غصب من الغاصب تخير المالك فى الاستيفاء ممن شاء و لا يضمن الحرّ الّا ان يكون صغيراً و لا اجرة الصانع لو منعه عنها و لو استعمله فعليه اجرة عمله و لو ازال القيد عن العبد المجنون او الفرس ضمن و لو فتح بابا فسرق غيره المتاع ضمن السارق
شرح
ضامن است همچنين نسبت به فرزند آن حيوان هم ضامن است يعنى اگر هر كدام تلف شوند بايد قيمت آن را به مالك بپردازند .
7 - اگر كسى مالك چهار پا را محكم بگيرد و نگهدارد تا مركب او بگريزد و يا مالك را از جلوس بر روى فرش خود بازدارد تا سارقى آن را بدزد غصب نكرده و ضامن نيست گرچه عملش حرام است [ البته اگر حيوان بگريزد و خود به خود تلف شود ضامن نيست ولى اگر او سبب شود و سبب اقوى باشد از مباشر ضمان به گردن سبب خواهد بود ] .
8 - اگر غاصب ديگرى از غاصب اوّل مال را غصب كند مالك اصلى مخيّر است به هر كدام از دو غاصب كه بخواهد مراجعه كند و مال خود را از او مطالبه كند .
9 - اگر كسى مرد آزادى را غصب كند ضامن ديهء آن نيست يعنى اگر به آفت سماوى تلف شد ديه بر عهدهء غاصب نيست امّا اگر او را بكشد به علت قتل ضامن است .
10 - اگر بچه صغير را غصب كند به هر آفتى كه تلف شود ديه بر عهدهء غاصب مىآيد اگر چه خود غاصب دخيل در آن نباشد مانند مرض - خراب شدن سقف ، افتادن در چاه و غرق شدن در آب و . . .
11 - اگر صنعتگرى را حبس كنند تا مزد روزانهء او فوت شود كسى ضامن اجرت نيست امّا اگر به زور به كارى وادارش كنند اجرت او را بايد بپردازند .
12 - اگر زنجير يا بند را از دست و پاى عبد مجنون و يا حيوان سوارى باز