و في سمع احدى الاذنين النصف و لو نقص سمع إحداهما قيس الى الاخرى و يؤخذ به حساب التفاوت بين المسافتين و لو نقص سمعهما قيس الى المساوي له في السن و في ضوء كل عين نصف الدية .
و في نقصان ضوء إحداهما بحسابه و كذا في نقصان ضوئهما و يعتبر بالقياس الى عين مساوية في السن و في الشم الدية .
و لو قطع الانف فذهب الشم فديتان و في نقصانه الأرش بما يريه الحاكم و في الذوق دية و في نقصانه الأرش و لو اصيب فتعذر عليه الانزال حالة الى الاجماع فالدية و في سلس البول الدية و في الصوت الدية .
شرح
يك گوش نسبت به ديگرى كمتر شود به نسبت تفاوت ميان دو مساحت ارش بگيرد و اگر از هر دو گوش كم شود نسبت به مسافت شنوائى همسالان او حساب مىشود و در بينائى چشم نيز ديه كامل است و هر چشم نصف ديه دارد و اگر بينائى يكى نسبت به ديگرى كم شود نيز مانند گوش به نسبت مساحت سنجيده مىشود و اگر از هر دو كم شود نسبت به همسالان او حساب مىشود .
و اگر قوه شامه برود با بينى نبريده ديه كامله و اگر بينى را ببرد و شامه را ببرد دو ديه چون بينى عضو شامه نيست مانند چشم و بينائى و در نقصان شامه ارش دهد به هر چه حاكم مناسب بيند .
در قوه ذائقه ديه كامل است و در نقصان آن ارش يعنى تاوان و اگر آسيبى به كسى رساند كه انزال از وى غير ممكن گردد ديه كامل دهد و اگر بول را نتواند نگاهدارد نيز ديه كامل است .
و در آنكه صدا را ببندد حكم همين است و طبيب يا جراح چنان كه در اوّل باب گفتيم از اين جنايات برى الذمة نيستند مگر پيش از عمل تبرى جويند و مريض قبول كند .