تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 457

مساهمون:

ص٤٥٧
و في كل واحدة من الرجلين نصف الدية و حدّهما مفصل الساق و القدم و اصابعهما كاليدين . و في كل واحد من الساقين و الفخذين نصف الدية و في كسر الضلع خمسة و عشرون ديناراً ان كان مما يخالط القلب و ان كان مما يلي العضدين فعشرة و في كسر البعصوص اذا لم يملك الغائط الدية و كذا في العجان اذا لم يملك البول و لا الغائط و في الترقوة اذا كسرت و جبرت على غير عيب اربعون ديناراً . و من داس بطن انسان حتى احدث ديس بطنه او يفتدى ذلك بثلث الدية . و من افتض بكراً باصبعه حتى خرق مثانتها فلم تملك بولها فعليه
شرح
اگر هر يك از دو باسن مرد را قطع كند نصف ديه و در هر پا نيز نصف ديه و حدّ آن مفصل قدم است يعنى مچ پا . ديه انگشتان پا مانند انگشتان دست است و در يك ساق يا يك ران هم نصف ديه ثابت است . شكستن دنده‌ها از آن جانب كه نزديك قلب است هر دنده بيست و پنج دينار و از آن جانب كه طرف بازو است ده دينار و از پشت يا سينه فرقى ندارد شكستن فقره آخرين پشت اگر چنان باشد كه قوه ماسكه از دست بدهد ديه كامل و همچنين اگر استخوان عجان ميان مخرج بول و غائط بشكند و نتواند خويش را نگهدارد اگر ترقوه [ استخوان چمبرهء گردن ] بشكند و بىعيب جوش بخورد چهل دينار ديه دارد . و اگر لگد به شكم كسى زد چنانچه از راز پنهان او چيزى برون شد بايد همان عمل را با او كرد مگر ثلث ديه بدهد و خود را برهاند . هر كسى دوشيزگى دخترى را با انگشت پاره كند چنان كه مثانه را هم بشكافد