تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 347

مساهمون:

ص٣٤٧
من أربعة و عشرين و قد تنكسر الفريضة فيضرب عدد من انكسر عليه في اصل الفريضة ان لم يكن بين نصيبهم و عددهم وفق مثل ابوين و خمس بنات و الا ضربت الوفق من العدد كابوين
شرح
بنابراين در مثال بالا نصف چهار را كه 2 باشد در عدد 6 ضرب مىكنيم يا نصف 6 را كه 3 باشد در عدد 4 ضرب مىكنيم و در هر حال نتيجه و حاصل ضرب همان دوازده است . متماثلان عبارتند از دو عددى كه در مقدار مساوى هستند و لذا مخرجشان هم متحد است يعنى مخرج يكى همان مخرج ديگرى هم هست مانند دو تا براى ابوين كه مخرج فريضه 6 مىباشد و سهم پدر از آن و سهم مادر هم بدون اينكه كسرى داشته باشد . متداخلان عبارتند از دو عددى كه عدد كوچكتر داخل در عدد بزرگتر و عدد بزرگتر از مضاعفات عدد كوچكتر باشد كه در اين فرض مخرج مشترك دو عدد همان مخرج عدد بزرگتر بوده و اعتبار عدد كوچكتر ساقط مىشود و لذا مىگوئيم عدد كوچكتر داخل در عدد بزرگتر است . با حفظ اين مقدمه مىگوئيم : در قرآن مجيد شش فريضه ذكر شده كه عبارتند از : 1 - نصف 2 - ثلث 3 - ربع 4 - سدس 5 - ثمن 6 - دو ثلث يكى از فرائض قرآنى نصف است : هرگاه نصف تركه ميت را به كسى دهند بايد تركه را به دو قسمت مساوى تقسيم كرد . و در اينجا مىگويند مخرج مشترك نصف عدد 2 مىباشد و يكى از فرائض ثلث است : هرگاه تركه را بايد به كسى دهند كل تركه را 3 قسمت مىكنند و مىگويند مخرج ثلث عدد 3 است . و همچنين هرگاه دو ثلث را به كسى دهند باز تركه اثلاثاً قسمت مىشود و مخرج مشترك 3 مىباشد .
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 347 | العلامة الحلي / على محمدى خراسانى