لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ
و لكل واحد من الابوين منفرداً مع البنت
الرُّبُعُ
بالتسمية و الردّ و الباقي للبنت كذلك و مع البنتين فما زاد الخمس و لهما مع البنت الخمسان تسمية و ردّاً و الباقي لها و مع البنتين فما زاد الثلث
شرح
يعنى دو سهم و باقيمانده كه هفت قسمت باشد سهم دو دختر مىشود درحالىكه دو دختر بايد هشت سهم ببرند پس يك سهم از آنها كم مىشود و اين را عول گويند :
در خاتمه اين بخش سه مسأله را مىآوريم :
مسأله اوّل : هرگاه شخصى از دنيا برود و در طبقهء اوّل فقط پدر و مادر وارث او باشند و فرزندى نداشته باشد و يا اگر فرزند هم يك دختر بيشتر نباشد ولى ميّت داراى يك برادر و دو خواهر هم هست و يا داراى چهار خواهر باشد و يا دو برادر داشته باشد در اين صورت اگر چه برادران ارث نمىبرند .
امّا به اصطلاح فقها در كتاب ارث حاجب يعنى مانع مىشوند از اينكه مادر ميّت بيش از از تركه ارث ببرد پس اگر وارث ميت پدر و مادر او باشند و ميّت فرزندى نداشته باشد حكم اينست كه تركه را اسداساً تقسيم مىكنند و آن را به مادر و باقيمانده را كه باشد به پدر مىدهند كه در اينجا وجود برادران يا خواهران ميّت حاجب شد از ازدياد سهم مادر زيرا اگر آنها نبودند مادر تركه را ارث مىبرد و اگر وارث ميت پدر و مادر و يك دختر باشند حكم اينست كه هر يك از پدر و مادر كل تركه تعلق مىگيرد و مجموعاً خارج مىشود آنگاه نصف تركه هم كه باشد به دختر مىرسد و باقيمانده كه ديگر باشد ارباعاً تقسيم مىشود يعنى باقيمانده را دختر و را پدر وارث مىشود .
در اينجا اگر برادران ميّت نبودند به هر يك از پدر و مادر كل تركه مىرسد و آن به دختر ولى وجود حاجب مانع شد از اينكه مادر ببرد