تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 31

مساهمون:

ص٣١
و الوجوه و المفاوضة و يتحقق باستحقاق الشخصين فما زاد عينا واحدة و بمزج المتساويين بحيث يرتفع الامتياز بينهما و لكلّ منهما الربح
شرح
2 - شركت بدنى يا در عمل و آن عبارتست از اينكه دو نفر صنعتگر با هم قرار داد كنند كه مزد عمل و كار هر كدام مشترك باشد ميان هر دو و حاصل عملشان را با هم قسمت كنند مساوى است كه عملشان يك نوع باشد مثلًا هر دو خياطت كنند و يا دو نوع باشد مثلًا يكى خيّاط و ديگرى نساج و سوّمى بزّاز و . . . باشند . 3 - شركت وجوه : معانى گوناگونى شده ولى مشهورترين آنها اينست كه دو شخص موجّه بين مردم كه مالى ندارند ولى اعتبار و آبرو و وجههء اجتماعى دارند با هم قرار داد ببندند بر اينكه هر كدام وارد بازار شوند و به نسيه جنس خريدارى كنند و بفروشند و بدهكاريهايشان را بپردازند سپس هر اندازه كه سود حاصل شده ميان آن دو قسمت شود . 4 - شركت مفاوضه : و آن عبارتست از اينكه دو نفر با هم قرار داد ببندند بر اينكه هر آنچه از محصولات نصيب هر كدام مىشود اعمّ از سود تجارت ، فائدهء زراعت يا مالى كه به ارث مىرسد يا به وصيت يا به هبه و . . . به هر كدام كه مىرسد ديگرى هم در آن شريك باشد و متقابلًا هر غرامت و خسارتى كه بر يكى وارد مىشود هر دو جبران كنند و بر هر دو وارد شود . به فتواى علماء اماميّه تنها شركت عقدى عنانيه صحيح است و ساير اقسام باطل است .

احكام شركت :

1 - شركت به اين محقّق مىشود كه الف - دو نفر يا بيشتر در يك مال هر دو مستحقّ و سهيم و ذىحق باشند حال به ارث به آنها رسيده يا به خريدن و يا به هبه و . . . ب : و يا به مخلوط كردن دو جنس متساوى به‌گونه‌اى كه امتياز از ميان برود مانند آميختن گندم با گندم - جو با جو و . . .