قوائمها و اطلاق ذنبها و ربط اخفاف الابل الى الابط و ارسال الطير و ما يباع فى سوق المسلمين فهو ذكى حلال الّا اذا لم يعلم حاله و لو تعذر الذبح او النحر كالمتردى و المستعصى يجوز اخذه بالسيف و غيره مما يجرح اذا خشى التلف و ذكاة السمك اخراجه من الماء حيّا و لو مات فى
شرح
در گاو مستحب است هر چهار دست و پاى او را ببندند و دمش را رها كنند .
در شتر مستحب است دو دست او را به ريسمانى محكم ببندند از مچ تا زير بغل كه نتواند پس از نحر بگريزد .
و مستحب است مرغ را پس از ذبح رها كنند .
و نيز آداب ديگرى هم دارد از جمله اينكه پيش از ذبح حيوان را آب دهند و با كارد تيزى گلوى او را ببرند تا سبب آزار و شكنجه بسيار او نشوند و . . .
مكروهاتى هم دارد كه در كتاب تبصره نيامده و بايد از كتب مفصله جستجو كرد .
مسأله : فقها مىگويند : سوق المسلمين امارهء تذكيه است بنابراين گوشتى كه در بازار مسلمين به فروش مىرسد هم حلال است و هم پاك مگر در صورتى كه يقين كنيم كه اين مسلمان ذبيحه كفار را مىفروشد و احتمال اينكه شايد در بلاد كفر مسلمانى بوده و آن را كشته كفايت نمىكند .
مسأله ديگر : اگر سر بريدن يا نحر كردن حيوانى ممكن نباشد مثلًا در جائى افتاده مثل چاه كه دسترسى به آن نباشد يا رميده و گريخته و رام نمىشود مانند حيوان شكارى مىتوان او را با تير و شمشير زد و اگر بدين وسيله جان داد حلال مىشود و حكم شكار را دارد .
و امّا تذكيه ماهيان : حلال شدن ماهى به آنست كه زنده از آب برگيرند و در برون آب بميرد امّا اگر در آب بميرد حلال نيست هر چند كه در دام يا قلاب افتاده باشد تذكيه ملخ : حلال شدن ملخ به آن است كه آن را زنده با دست يا دام يا چيز