تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 264
كتاب العتق : و فيه فصول ، الفصل الاوّل فى الرق : و يختص الرق باهل الحرب و باهل الذمة ان اخلوا بالشرائط ( 43 - كتاب عتق ) قال اللَّه تعالى : وَ إِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَ اتَّقِ اللَّهَ . . . فَلَمَّا قَضى زَيْدٌ . . . « احزاب / 37 » . چهل و سومين كتاب فقهى مورد بحث كتاب عتق است : معناى لغوى عتق : عتق در لغت به معناى خلوص است يعنى خالص و بىعيب بودن و در زبان عرب اسبهاى گرانقيمت و پرارزش را عتاق گويند چون از هر عيبى آزاد و رها هستند و نيز خانه كعبه را بيت عتيق نامند چون از طوفان نوح خلاص شده و گرفتار غرق شدن نگشت و يا چون هر كس به آنجا در آيد از عذاب ستمگران آزاد و در امان است . معناى اصطلاحى آن : عتق عبارتست از خلاص شدن كل مملوك آدمى يا بخشى از آن از رقيت و بردگى با صيغهء مخصوصهاى دارد كه ذيلًا خواهد آمد حال در اين رابطه ما چند بحث داريم : 1 - رقيت و بردگى در اسلام . 2 - عتق و آزاد كردن بنده در اسلام و . . . فصل اول رقيت در اسلام مخصوص به كفارى است كه با مسلمان جنگ كرده و اسير گشتهاند خواه اصلًا حربى باشند و يا در ذمّه دولت اسلام بوده و باغى گشته و به