و لو تبرع فلا اجرة سواء جعل لغيره اولا و لو تبرع الاجنبى بالجعل لزمه مع العمل و يستحق الجعل بالتسليم و مع التلبس بالعمل ليس للجاعل الفسخ بدون اجرة ما عمل
شرح
4 - اگر عامل تبرّعاً و مجّاناً و بىآنكه صاحب مال تقاضايى كند اقدام كرده و مال گمشده را يافته و تسليم مالك نمود مستحق اجرت نخواهد شد يعنى نتوان صاحب مال را به دادن اجرت مجبور كرد خواه قبلًا از ديگرى تقاضا كرده بود و اين شخص پيش دستى كرده و گمشده را پيدا كرد و آورد و يا از هيچكس تقاضايى نكرده بود .
5 - اگر شخص اجنبى يعنى غير مالك از مردم تقاضا كرد كه گمشدهء فلانى را بيابند و در مقابل عوض بگيرند در اينجا هر كس رفت و مال را يافت و آورد بايد از همان جاعل بيگانه اجرت مطالبه كند نه از مالك مال [ چون لازم نيست كه كار فرما خود از عمل بهرهمند شود و جعاله براى نفع ديگران هم جايز است مثل آنكه بگويد : هر كس مسجد را جارو كند و يا خاشاك و خار از سر راه مردم بردارد مبلغى به او مىدهم و . . . ]
6 - عامل هنگامى مستحق پاداش مىشود كه كار را به آخر رسانده و گمشده را تسليم مالك كند پس اگر گمشده را تا در خانه مالك آورد و دوباره گريخت مستحق اجرت نيست .
7 - عقد جعاله از عقود جايزه است و كارگر تا لحظه آخر حق دارد عمل را ترك كند و ادامه ندهد ولى كار فرما تا قبل از شروع كارگر به كار جستجو و يافتن گمشده مىتواند قرارداد را فسخ كند ولى اگر شروع به كار كرد كارفرما حق فسخ ندارد مگر آنكه نسبت به مقدارى كه او كار كرده مزدش را بپردازد .