صفين براى او و معاويه يكسان بود . گروهى از سران سپاه على ( ع ) و گروهى از سران سپاه معاويه كشته شدند و سرانجام هر يك از نبرد ديگرى دست كشيد و پس از جنگ صفين با مردم نهروان جنگ كرد و پيروزى از او بود .
ابو جعفر نقيب مى گفت : شگفتى از اين است كه نخستين جنگ رسول خدا بدر است و پيامبر ( ص ) در آن روز پيروز بود ، نخستين جنگ على جنگ جمل است كه او هم در آن پيروز بود و پس از آن موضوع حكميت و نگارش عهدنامه و صلح در جنگ صفين بسيار نظير معاهده و صلحنامه حديبيه است . آن گاه در آخرين روزهاى زندگى على عليه السلام معاويه مدعى خلافت شد و مردم را به خويشتن دعوت مى - كرد . مسيلمه و اسود عنسى هم در روزهاى آخر زندگى پيامبر ادعاى پيامبريى كردند و خود را پيامبر ناميدند . ادعاى معاويه بر على سخت آمد همان گونه كه ادعاى آن دو بر پيامبر بسيار سخت بود و خداوند پس از وفات پيامبر ( ص ) كار آن دو را باطل فرمود همچنان كه معاويه و بنى اميه هم پس از مرگ على عليه السلام باطل شد . پيامبر ( ص ) جز در جنگ حنين با كس ديگرى جز قريش جنگ نكرد و على ( ع ) هم با غير قريش جز در جنگ نهروان جنگ نكرد . على عليه السلام با ضربه شمشير به شهادت رسيد و پيامبر ( ص ) هم در حالى كه مسموم شده بود به شهادت رسيد و درگذشت .
پيامبر ( ص ) تا هنگامى كه خديجه مادر فرزندانش زنده بود زنى ديگر نگرفت . على ( ع ) هم تا فاطمه مادر شريفترين فرزندانش زنده بود زن ديگرى نگرفت . پيامبر ( ص ) در سن شصت و سه سالگى رحلت فرمود و على عليه السلام هم در همان سن درگذشت .
نقيب مى گفت : اينك به اخلاق و خصائص آن دو بنگريد : او شجاع است و اين هم شجاع او فصيح و زبان آور است و اين هم همانگونه است او بخشنده و جواد است اين هم بخشنده و جواد است او عالم به شرايع و امور الهى است و اين عالم به فقه و شريعت و امور الهى دقيق و پيچيده او زاهد در اين امور دنيا و كم بهره از آن و بى توجه به آن است اين هم زاهد در اين جهان و رها كننده آن و بى بهره از خوشيهاى آن است .
او خويشتن را در عبادت و نماز سخت به زحمت مى افكند و اين هم همان گونه است ، براى آن يكى از امور دنياى زودگذر چيزى جز زنان مورد محبت نيست و اين يكى هم مانند اوست ، آن يكى نوه عبد المطلب بن هاشم است و اين هم مانند اوست پدرانشان برادران پدر و مادرى هستند و حال آنكه ديگر فرزندان عبد المطلب
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 64
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٦٤