صورت گرفت او را تعظيم و تبجيل كردند و شكهايى كه در دل داشتند و نفاق و استهزايى كه نهان مى داشتند تبديل به ايمان و يقين و اخلاص شد و چون زندگى براى آنان خوش و آسان گرديد به دين و آيين تمسك جستند كه مايه فزونى دسترسى ايشان به دنيا شد ، ناموس دين را بزرگ شمردند و در تجليل از آن و اداى احترام نسبت به پيامبرى كه آن آيين را آورده است سخت كوشيدند . آن گاه پيشينيان منقرض شدند و جانشين آنان و نسل بعد با عقيدهاى استوارتر آمد كه آن را در اثر تربيت در دامن پدران از ايشان تقليد مى كرد و چون آن نسل منقرض شد نسل بعد بدان گونه بيامد و همين گونه ادامه يافت .
ابو جعفر نقيب همچنين مى گفت : اگر اين فتوح و نصرت و ظفرى كه خداوند به پاس وجود محمد ( ص ) به آنان ارزانى فرمود نمى بود و دولتى كه بهره آنان شد فراهم نمى آمد . همانا پس از مرگ رسول خدا ( ص ) دين اسلام منقرض مى شد ، همان - گونه كه هم اكنون در كتابهاى تاريخ ، پيامبرى خالد بن سنان عبسى ثبت است كه ظهور كرد و به دين و آيين فرا خواند ، و مردم فقط از ذكر داستان او خوششان مى آيد همان گونه كه از ذكر داستان و خواندن سرگذشت سران و پادشاهان و داعيان دينى كه كارشان سپرى شده است خوششان مى آيد ، آنان از ميان رفتند و اخبارشان باقى ماند .
ابو جعفر نقيب مى گفت : هركس در حال اين دو مرد - يعنى پيامبر و على - دقت كند مى بيند كه در بيشتر يا همه امورشان شبيه يكديگرند . براى مثال جنگهاى رسول خدا ( ص ) با مشركان همراه با پيروزى و شكست بود ، در جنگ بدر پيروز شد و حال آنكه در جنگ احد مشركان پيروز شدند ، در جنگ خندق مساوى بودند نه به سود پيامبر بود نه به زيان آن حضرت ، زيرا آنان از انصار ، سعد بن معاذ را كشتند سالار قبيله اوس ، و از ايشان سوار كار معروف قريش عمرو بن عبدود كشته شد و هماندم بدون ادامه جنگ از ميدان برگشتند و پس از آن پيامبر ( ص ) در جنگ فتح مكه با قريش جنگ كرد و پيروز شد .
جنگهاى على عليه السلام هم همين گونه بود : در جنگ جمل پيروز شد ، جنگ
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 63
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٦٣