« اى برادرزاده چنين مگو كه آنان برجستگان و دليران بودند » .
جاحظ مى گويد : همچنين در مورد وليد بن عتبة بن ربيعه كه در جنگ بدر به دست على كشته شده است مبالغه كردهاند و حال آنكه ما نمى دانيم كه وليد هرگز در جنگى پيش از بدر شركت كرده و از او نامى برده شده باشد . شيخ ما ابو جعفر اسكافى ، كه خدايش رحمت كناد ، مى گويد : هر كس اخبار قريش و آثار مردان آن قبيله را تنظيم كرده و نوشته است وليد را به شجاعت و دليرى ستوده است و علاوه بر شجاعت با همهء جوانمردان كشتى مى گرفت و همهء آنان را بر زمين مى زد و اينكه او در جنگى پيش از بدر شركت نكرده است ، دليل بر آن نيست كه دلاور و شجاع نباشد . على عليه السلام هم در جنگى پيش از جنگ بدر شركت نكرده بود و مردم آثار دليرى او را در همان جنگ ديدند .
جاحظ مى گويد : ابو بكر هم در جنگ احد همانگونه كه على پايدارى كرده است پايدارى كرده و همراه رسول خدا باقى مانده است و بنابر اين در آن مورد هيچيك را بر ديگرى افتخار و فضيلتى نيست . شيخ ما ابو جعفر ، كه خدايش رحمت كناد ، مى گويد : در مورد پايدارى ابو بكر در جنگ احد بيشتر مورخان و سيره نويسان منكر آن هستند و جمهور ايشان روايت مى كنند كه همراه پيامبر ( ص ) كسى جز على و طلحه و زبير و ابو دجانه باقى نماندهاند ، و گاهى در رواياتى از قول ابن عباس نقل شده است كه نفر پنجمى هم بوده كه عبد الله بن مسعود است . برخى از سيرهنويسان نفر ششمى هم نوشتهاند كه مقداد بن عمرو است . يحيى بن سلمه بن كحيل مى گويد : به پدرم گفتم : روز احد چند تن با رسول خدا پايدارى كردند گفت : فقط دو تن . پرسيدم آنان كه بودند گفت : على و ابو دجانة .
بر فرض كه طبق ادعاى جاحظ ابو بكر در جنگ احد پايدارى كرده باشد ، آيا جايز است گفته شود كه او همچون على پايدارى كرده است و هيچيك را بر
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 387
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٣٨٧