جاحظ مى گويد : اسماء دختر ابو بكر گفته است : من از هنگامى كه پدرم را شناختهام متدين بوده است . روزى كه مسلمان شد نزد ما آمد و ما را به اسلام دعوت كرد و درنگ نكرديم و مسلمان شديم و بيشتر همنشينان او مسلمان شدند و به همين سبب گفتهاند : كسانى كه با دعوت ابو بكر مسلمان شدهاند ، بيشتر از كسانى هستند كه با شمشير مسلمان شدهاند و در اين مورد عددى را نشمردهاند بلكه منظور اهميت قدر و منزلت كسانى است كه به دست او مسلمان شدهاند ، كه تنها پنج تن از اعضاى شورى كه هر يك شايسته خلافت بودهاند و همگى همتاى على عليه السلام و رقباى او براى رياست و امامت شمرده مى شدند مسلمان شدهاند و ارزش آنان بيشتر از همه مردم است . شيخ ما ابو جعفر اسكافى ، كه خدايش رحمت كناد ، مى گويد : لطفا به ما بگوييد در آن روز كه ابو بكر مسلمان شده است كداميك از افراد خانوادهاش با او مسلمان شدهاند همسرش و پسرش عبد الرحمان و پدرش ابو قحافه و خواهرش ام فروة كه مسلمان نشدند . عايشه هم در آن هنگام هنوز متولد نشده بود و او پنج سال پس از مبعث پيامبر ( ص ) متولد شده است ، محمد بن ابى بكر هم كه بيست و سه سال پس از مبعث و به سال حجة الوداع متولد شده است و اسماء دختر ابو بكر كه جاحظ اين خبر را از قول او نقل مىكند ، به هنگام مبعث رسول خدا ( ص ) چهار ساله و طبق برخى از روايات دو ساله بوده است . بنابر اين چه كسى از خانواده ابو بكر به هنگام مسلمان شدن ابو بكر مسلمان شده است از نادانى و دروغ و ستيز به خدا پناه مى بريم .
بنا بر اين چگونه ممكن است سعد بن ابى وقاص و زبير و عبد الرحمان به دعوت ابو بكر مسلمان شده باشند و حال آنكه نه از قبيله اويند و نه هم سن و سال او و نه از دوستان و همنشينان او . پيش از آن هم ميان ايشان دوستى و رفاقت استوارى نبوده است ، و چگونه ابو بكر عتبه و شيبه پسران ربيعه را رها كرد و نتوانست با مدارا و دعوت پسنديده آنان را به اسلام در آورد و شما خود پنداشتهايد كه آن دو به سبب علم و خوش محضرى ابو بكر همواره با او نشست و برخاست داشتهاند ، و چگونه است كه نتوانسته است جبير بن مطعم را به اسلام در آورد و حال آنكه شما مدعى هستيد كه ابو بكر او را تربيت كرده و آماده ساخته است و جبير علم به انتساب قريش و آثار
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 365
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٣٦٥