همان گونه كه كافران را لعنت ميكنند ما بنى اميه را سركوب و آنان را تكفير كرديم و فضيلت او را روشن ساختيم و يادش را زنده كرديم . اينك تو همين كار ما را بر ضد ما حجت قرار دادهاى و چنين پنداشتهاى كه چون ما فضائل او را بيان ميكنيم او را بر حمزه و عباس و جعفر برترى ميدهيم آنان در حالى درگذشتند كه مسلمانان از آنان به سلامت ماندند و حال آنكه پدرت [ على عليه السلام ] گرفتار خونها شد .
من به نقيب ، كه خدايش رحمت كناد ، گفتم : در اين صورت مسئله مورد اجماع نبوده است زيرا منصور معتقد به فضيلت على ( ع ) بر آنان نيست و حال آنكه تو ادعاى اجماع كردى . گفت : پيش از سخن اين مرد ، در اين مورد اجماع بوده است و هر سخنى كه پيش از آن اجماع صورت گرفته باشد به آن اعتنا نميشود .
چون از پيش نقيب ابو جعفر بيرون آمدم همان روز در همين مورد با احمد بن جعفر واسطى - خدايش رحمت كناد - كه مردى خردمند ، با فضيلت و امامى مذهب بود گفتگو كردم ، گفت : نقيب ابو جعفر صحيح گفته ، مگر تو نميدانى كه ياران معتزلى شما بر دو عقيدهاند : گروهى ميگويند از همه مسلمانان از لحاظ ثواب ابو بكر برتر است و گروهى ديگر ميگويند على از همه مسلمانان از اين لحاظ برتر است و اصحاب امامى ما معتقدند كه على عليه السلام از لحاظ ثواب از همه مسلمانان برتر است زيديه هم همين عقيده را دارند ، اما اشعرى ها و كراميه و اهل حديث ميگويند اين منقبت از ابوبكر است ، پس از مجموع اين عقايد چنين استنباط مىشود كه ميزان ثواب حمزه و جعفر كمتر از على عليه السلام است . اما در مورد اماميه و زيديه و عموم معتزله بغداد و گروه بسيارى از معتزله بصره نيز موضوع روشن است . و در نظر ديگر مسلمانان اين است كه ترتيب تقدم و بيشتر بهرهبردن از ثواب چنين است : ابو بكر سپس عمر سپس عثمان و سپس على . بدين گونه ميبينى كه هيچ كس بر اين مذهب و عقيده نرفته است كه ثواب حمزه و جعفر بيش از على باشد و چون از ميان همه فرقهها هيچ كس چنين چيزى نگفته است موضوع اجماعى كه نقيب مدعى آن است ثابت مىشود و اين در صورتى است كه افضل بودن را به بيشتر ثواب داشتن معنى كنيم كه همان چيزى است كه اين جدال درباره على و جعفر در همان مورد است ، و اگر افضل بودن را در مناقب بيشتر و خصائص و فراوانى نصوصى كه دلالت بر تعظيم دارد بدانيم به خوبى معلوم است كه هيچ كس از مردم در آن مورد نميتواند قابل مقايسه و نزديك با على باشد ، نه جعفر و نه حمزه و نه ديگران .
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص١٦١